Mua được một bộ cờ mới chỉ giải quyết phần dụng cụ.
Câu hỏi tiếp theo thường khó hơn:
“Bây giờ nên bắt đầu cùng con từ đâu?”
Không cần mở bàn cờ ra rồi dạy ngay toàn bộ cách đi, nhập thành, phong cấp, chiếu và chiếu bí trong một lần.
Một trình tự dễ áp dụng hơn là:
-Bước 1: kiểm tra và làm quen với bộ cờ.
-Bước 2: nhận biết các quân.
-Bước 3: tập xếp bàn.
-Bước 4: học cách đi từng nhóm quân.
-Bước 5: chơi các thử thách nhỏ.
-Bước 6: ghép thêm luật ăn quân, chiếu và bảo vệ Vua.
-Bước 7: thử một ván hoàn chỉnh khi con đã sẵn sàng.
Bảy bước này không bắt buộc phải tương ứng với đúng bảy ngày.
Có bước con có thể hiểu ngay. Có bước có thể cần lặp lại vài lần. Nếu con đang hứng thú với một quân cụ thể, hoàn toàn có thể dành thêm thời gian cho quân đó trước khi chuyển tiếp.
Nếu vừa nhận sản phẩm, đừng vội đổ hết quân ra rồi bắt đầu ngay.
Trước tiên nên kiểm tra:
-Bàn có đúng mẫu đã đặt không.
-Quân có đủ không.
-Có đúng cỡ quân đã chọn không.
-Phụ kiện của đúng cấu hình đã đủ chưa.
-Bàn và quân có vấn đề bất thường nào cần xử lý trước khi sử dụng không.
Với các bộ PP hiện hành của Nguyễn Gia, cấu hình có 32 quân chính + 2 Hậu bổ sung, mỗi bên thêm 1 Hậu.
Nếu cần kiểm tra chi tiết hơn ngay sau khi nhận sản phẩm, anh/chị có thể xem những việc nên làm sau khi mua bộ cờ vua.
Lần đầu mở bộ cờ, chưa nhất thiết phải bắt đầu bằng một bài giảng.
Có thể để con:
-Cầm thử các quân.
-Chia quân trắng và quân đen.
-Tìm quân cao nhất.
-Tìm hai quân Mã.
-Tìm hai quân Xe.
-Đếm 8 quân Tốt của một bên.
-Chọn bên mình muốn chơi.
-Cùng bố mẹ quan sát bàn cờ.
Mục tiêu ở bước này chỉ là để con biết bộ cờ gồm những gì.
Không cần kiểm tra xem con đã nhớ hết tên quân chưa.
Mỗi bên bắt đầu ván cờ với sáu loại quân:
-Vua.
-Hậu.
-Xe.
-Tượng.
-Mã.
-Tốt.
Không cần bắt con học thuộc tất cả bằng cách đọc đi đọc lại.
Có thể biến việc nhận biết thành một nhiệm vụ đơn giản:
-“Con tìm hai quân Xe.”
-“Quân nào có hình con ngựa?”
-“Con tìm Vua trắng và Vua đen.”
-“Bên này có đủ 8 quân Tốt chưa?”
Khi con đã nhận ra các quân tương đối ổn định, mới chuyển sang cách xếp bàn.
Đây là kỹ năng có thể lặp lại ở nhiều lần chơi đầu.
Trước tiên đặt bàn đúng chiều.
Sau đó cùng con xếp:
-Hàng Tốt.
-Hai Xe ở hai góc.
-Hai Mã cạnh Xe.
-Hai Tượng cạnh Mã.
-Hậu ở ô cùng màu với mình.
-Vua ở ô còn lại.
Không cần mỗi lần đều xếp thay con.
Nếu con đã nhớ một phần, hãy để con tự xếp trước rồi cùng kiểm tra lại.
Việc tự chuẩn bị bàn giúp con dần biết một ván cờ bắt đầu như thế nào mà không cần bố mẹ làm toàn bộ.
Không cần đoán.
Bài này tập trung vào trình tự đồng hành cùng con, không lặp lại toàn bộ luật cờ.
Nguyễn Gia đã có bài cách chơi cờ vua cho người mới hướng dẫn cách xếp bàn, cách đi từng quân, ăn quân, chiếu, chiếu bí và các luật cơ bản.
Sau khi con nhận biết và xếp được bàn, có thể bắt đầu học cách đi.
Không bắt buộc phải học theo một thứ tự duy nhất.
Một cách dễ triển khai là chọn từng nhóm.
Xe
Xe đi theo hàng hoặc cột.
Có thể đặt một quân Xe trên bàn rồi yêu cầu con chỉ các ô Xe có thể đi tới.
Tượng
Tượng đi theo đường chéo.
Có thể để con quan sát một Tượng luôn di chuyển trên cùng màu ô nếu không bị bắt khỏi bàn.
Hậu
Hậu kết hợp cách đi theo hàng, cột và đường chéo.
Không cần giới thiệu Hậu là “quân phải dùng thật mạnh” ngay; trước tiên chỉ cần hiểu cách di chuyển.
Vua
Vua đi một ô mỗi lượt theo các hướng hợp lệ.
Khi con đã hiểu cách đi cơ bản, mới ghép dần khái niệm bị chiếu và phải bảo vệ Vua.
Mã
Mã có cách đi khác các quân còn lại và có thể nhảy qua quân.
Nếu con thấy khó nhớ, cứ dành riêng một buổi hoặc vài lượt chỉ để thử Mã.
Tốt
Tốt cần được học riêng vì cách đi và cách ăn khác nhau.
Tốt đi thẳng nhưng ăn chéo.
Các luật như phong cấp hoặc bắt Tốt qua đường có thể bổ sung sau khi con đã hiểu phần cơ bản.
Không.
Thứ tự trên chỉ giúp bố mẹ có một điểm bắt đầu.
Nếu con đặc biệt thích quân Mã và muốn biết Mã đi thế nào trước, có thể bắt đầu từ Mã.
Nếu con vừa học một quân ở lớp cờ, có thể dùng chính quân đó để ôn lại ở nhà.
Điều cần tránh là cố nhồi tất cả sáu loại quân cùng toàn bộ luật đặc biệt trong một lần.
Khi đã biết cách đi của một vài quân, chưa nhất thiết phải chuyển ngay sang một ván hoàn chỉnh.
Có thể thử:
-Chỉ dùng Xe để tìm đường tới một ô được chỉ định.
-Đặt vài quân làm vật cản để con tìm đường cho Tượng.
-Dùng Mã để tìm những ô có thể nhảy tới.
-Đặt một quân của bố mẹ để con thử cách ăn quân.
-Chỉ dùng Tốt để luyện đi thẳng và ăn chéo.
-Xếp một số quân rồi hỏi quân nào đang bị tấn công.
Các hoạt động này cho phép tập trung vào một vấn đề cụ thể thay vì phải đồng thời xử lý toàn bộ bàn cờ.
Không cần điều khiển kết quả của một ván chỉ để con thắng.
Nếu muốn tạo nhiệm vụ mà con có thể hoàn thành, hãy đặt một mục tiêu rõ ngay từ đầu.
Ví dụ:
-Tìm đủ hai quân Mã.
-Xếp đúng hàng Tốt.
-Đưa Xe đến một ô cụ thể.
-Tìm ba nước hợp lệ của Mã.
-Bắt được một quân theo đúng luật.
Khi mục tiêu là hoàn thành nhiệm vụ, không cần biến mọi lần chơi thành thắng hoặc thua cả ván.
Sau khi con đã đi được các quân cơ bản, mới bắt đầu ghép luật.
Có thể đi theo thứ tự:
-Trước tiên hiểu quân nào đang tấn công quân nào.
-Tiếp theo hiểu cách ăn quân.
-Sau đó quan sát quân nào đang được bảo vệ.
-Rồi mới đưa vào khái niệm Vua bị chiếu.
-Sau đó học các cách thoát chiếu.
-Chiếu bí có thể học khi con đã hiểu vì sao Vua không còn nước hợp lệ.
Không cần đưa nhập thành, phong cấp và bắt Tốt qua đường vào cùng một buổi nếu con vẫn đang làm quen với chiếu.
Không cần chờ đến khi con thuộc mọi luật đặc biệt.
Có thể thử một ván khi con đã:
-Biết xếp phần lớn bàn cờ.
-Nhận ra các quân.
-Nắm cách đi cơ bản của sáu loại quân.
-Biết ăn quân.
-Biết rằng không được để Vua của mình tiếp tục ở trạng thái bị chiếu.
Ván đầu tiên có thể phải dừng nhiều lần để tra lại luật.
Điều đó bình thường.
Nếu gặp nước mà cả hai không chắc, dừng lại kiểm tra rồi chơi tiếp tốt hơn là tự đặt ra luật mới.
Lộ trình bắt đầu không nên kết thúc ở nước cuối cùng.
Sau khi chơi, cùng con:
-Chia quân theo hai màu.
-Kiểm lại quân.
-Cho quân vào đúng túi hoặc khoang cất.
-Gấp hoặc cuộn bàn theo đúng loại bàn đang sử dụng.
-Đặt cả bộ về vị trí đã chọn.
Với các bộ PP hiện hành của Nguyễn Gia, có 32 quân chính và 2 Hậu bổ sung nên khi kiểm quân cần nhớ hai quân Hậu thêm này.
Việc cất bộ cũng giúp phát hiện quân rơi hoặc thất lạc ngay sau lần chơi thay vì đến buổi sau mới tìm.
Nếu phụ huynh muốn một lịch tham khảo, có thể dùng:
-Cầm và quan sát quân.
-Chia trắng và đen.
-Gọi tên một số quân.
-Chưa cần chơi ván.
-Cùng tìm vị trí các quân.
-Để con tự xếp phần đã nhớ.
-Cùng sửa lại phần còn nhầm.
-Chọn quân con đang tò mò.
-Thử nhiều nước đi hợp lệ.
-Chưa cần học toàn bộ sáu quân.
-Tiếp tục từng nhóm.
-Lặp lại quân con vẫn hay nhầm.
-Tập ăn quân.
-Tìm nước đi hợp lệ.
-Tìm quân đang bị tấn công.
-Chưa bắt buộc chơi ván đầy đủ.
-Tìm tình huống Vua bị tấn công.
-Thử cách đưa Vua ra khỏi chiếu.
-Tránh đưa quá nhiều luật đặc biệt cùng lúc.
-Xếp đủ bàn.
-Chơi theo luật đã biết.
-Gặp phần chưa biết thì cùng kiểm tra.
-Sau ván cùng kiểm và cất quân.
Đây chỉ là lịch tham khảo.
Nếu đến ngày 4 con vẫn muốn tiếp tục luyện Mã, không có lý do phải ép chuyển sang nội dung tiếp theo chỉ để đúng lịch.
Không cần cố thực hiện cả lộ trình trong một lần.
Nếu hôm đó gia đình chỉ có một khoảng thời gian ngắn, có thể dùng khung 15 phút cùng con: lấy và xếp quân, tập một nội dung nhỏ, chơi một thử thách rồi kiểm và cất bộ.
Không.
Lộ trình này không yêu cầu ngày nào gia đình cũng phải mở bộ cờ.
Có thể chơi vào những ngày thuận tiện.
Nếu hôm đó con đang bận, mệt hoặc không muốn tiếp tục, có thể chuyển sang hôm khác.
Điều quan trọng là khi mở bộ cờ ra, hai người biết mình đang tập phần nào, thay vì lần nào cũng bắt đầu lại từ đầu hoặc cố chơi một ván hoàn chỉnh.
Không có một số phút bắt buộc phù hợp với mọi trẻ.
Có hôm chỉ cần một hoạt động ngắn.
Có hôm con muốn chơi tiếp một ván dài hơn.
Thay vì cố đạt một mốc thời gian cố định, có thể nhìn vào hoạt động:
-Hôm nay đang học một quân hay cả một luật mới?
-Con còn muốn tiếp tục không?
-Cả hai có còn đủ thời gian và sự chú ý cho phần tiếp theo không?
Nếu cần một cấu trúc rất ngắn và rõ ràng, dùng bài 15 phút cùng con thay vì biến 10 hoặc 15 phút thành một quy tắc cho mọi buổi học.
Trước tiên hãy xác định phần nào đang khó.
Nếu khó vì có quá nhiều quân, giảm số quân.
Nếu chưa nhớ cách đi Mã, chỉ tập Mã.
Nếu chưa hiểu chiếu, quay lại cách quân tấn công nhau.
Nếu chơi đủ ván khiến con rối, quay lại một thử thách nhỏ.
Không cần kết luận rằng con “không hợp cờ vua” chỉ từ một phần đang chưa hiểu.
Cũng không cần cố hoàn thành nội dung đã dự định nếu rõ ràng bước hiện tại vẫn chưa vững.
Vẫn có thể dùng thời gian đó để làm quen.
Có thể để con:
-Xếp hai bên.
-Tìm đúng từng loại quân.
-Tự đặt lại bàn.
-Tìm quân theo tên.
-So sánh vị trí quân trước khi bắt đầu.
Sau đó mới thêm một nhiệm vụ nhỏ về cách đi.
Không cần biến việc cầm bộ cờ lần đầu thành yêu cầu phải hoàn thành một ván.
Có.
Ở giai đoạn đầu, bố mẹ có thể:
-Cùng con tra cách xếp bàn.
-Cùng xem cách đi một quân.
-Để con chỉ lại bài vừa học ở lớp.
-Hỏi con vì sao một nước đi hợp lệ hoặc không hợp lệ.
-Cùng kiểm tra lại khi cả hai chưa chắc.
Bố mẹ không cần đóng vai người biết hết.
Nếu con đang học với giáo viên hoặc câu lạc bộ, ở nhà cũng không cần cố dạy một chương trình khác. Có thể để con dùng bộ cờ để thử lại chính nội dung vừa học.
Không cần quay lại dạy từ quân Xe nếu con đã học qua phần đó.
Có thể hỏi:
-“Hôm nay con học gì?”
-“Con đặt lại thế cờ đó được không?”
-“Con chỉ lại cho bố/mẹ nước này nhé?”
-“Phần nào hôm nay con chưa chắc?”
Khi đó bộ cờ ở nhà được dùng để lặp lại đúng phần con đang học, thay vì tạo thêm một giáo trình song song.
Có thể dùng cờ vua như một lựa chọn hoạt động không màn hình, nhưng không nên biến nó thành hình phạt.
Ví dụ, thay vì:
“Không được dùng điện thoại, phải ra chơi cờ.”
có thể chủ động rủ:
“Bố/mẹ với con chơi một thử thách cờ nhé.”
Hoặc:
“Con chỉ bố/mẹ bài hôm nay đi.”
Bộ cờ không tự đảm bảo trẻ sẽ giảm thời gian màn hình.
Nó chỉ tạo thêm một hoạt động mà gia đình có thể lựa chọn sử dụng cùng nhau.
Không cần chỉ vì con đã chơi được vài tuần hoặc vài tháng.
Nếu bộ hiện tại:
-Đầy đủ.
-Kích thước phù hợp.
-Dễ sử dụng.
-Phù hợp nơi con chơi.
thì tiếp tục dùng chính bộ đó.
Không có lộ trình bắt buộc:
7,5 cm → 9,5 cm → bàn Hương → mica.
Chỉ nên đổi hoặc bổ sung khi xuất hiện một nhu cầu thực tế mới.
Ví dụ:
-Con cần một bộ thường xuyên mang đi.
-Gia đình muốn thêm một bàn mặt cứng để dùng tại nhà.
-Bị mất một quân và cần mua bổ sung.
-Muốn cỡ quân khác vì chính người chơi thích cỡ đó.
Nếu vấn đề là chọn lại cấu hình cho trẻ, bài bộ cờ vua cho bé nên chọn loại nào xử lý riêng quyết định đó.
Với các dòng PP hiện tại của Nguyễn Gia, không cần mặc định phải mua lại cả bộ.
Shop có thể bán bổ sung từng quân cùng dòng.
Nếu bộ đã mua tại Nguyễn Gia, có thể đối chiếu theo dòng đang sử dụng.
Nếu bộ mua ở nơi khác, nên gửi:
-Ảnh quân.
-Chiều cao.
-Đường kính đáy.
-Thông tin cần thiết khác nếu có.
Không mặc định quân cùng chiều cao sẽ khớp hoàn toàn về hình dáng và kích thước.
Con đang học cách đi quân chưa cần đồng thời nhớ hết nhập thành, phong cấp, bắt Tốt qua đường và nhiều khái niệm khác.
Nếu con vẫn hay nhầm cách đi, một trò nhỏ với ít quân có thể phù hợp hơn.
Nếu hôm nay đang tập quân Mã, nên ưu tiên lỗi liên quan đến Mã thay vì biến mỗi nước đi thành một bài phân tích toàn bàn.
Bộ đắt hơn không có nghĩa con phải học nhanh hơn hoặc phải chơi thường xuyên hơn.
Bài này không đặt mốc “sau bao nhiêu ngày phải chơi được một ván”.
Lộ trình có thể nhanh hoặc chậm tùy phần con đã biết.
Nếu bộ hiện tại vẫn phù hợp, trước tiên hãy thử một lộ trình sử dụng rõ ràng thay vì mua thêm với kỳ vọng bộ mới tự giải quyết việc ít chơi.
Không cần một bài kiểm tra chính thức.
Có thể chuyển tiếp khi con đã tương đối tự tin với nhiệm vụ đang làm.
Ví dụ:
-Nhận ra phần lớn quân → bắt đầu tập xếp bàn.
-Xếp bàn tương đối đúng → tập cách đi.
-Biết cách đi → thử ăn quân.
-Hiểu quân tấn công nhau → thêm chiếu.
-Biết các luật cơ bản → thử ván hoàn chỉnh.
Nếu sang bước mới mà con liên tục nhầm phần cũ, quay lại luyện thêm hoàn toàn bình thường.
Bắt đầu bằng việc kiểm tra bộ cờ, cho con làm quen với quân, nhận biết tên quân và tập xếp bàn. Sau đó mới học cách đi từng quân và ghép dần các luật.
Không.
Có thể chia nhỏ theo từng quân và từng khái niệm.
Không.
Lộ trình chỉ giúp phụ huynh đỡ rối. Nếu con đang quan tâm một quân hoặc vừa học một nội dung ở lớp, có thể bắt đầu từ đó.
Không.
Có thể dùng các thử thách nhỏ với một số quân trước.
Không có thời lượng bắt buộc cho mọi trẻ.
Nếu gia đình muốn một cấu trúc ngắn, có thể dùng khung 15 phút; nếu con vẫn muốn chơi tiếp thì có thể kéo dài.
Không.
Có thể sử dụng lộ trình theo lịch của gia đình.
Có thể đồng hành ở phần cơ bản và cùng tra luật khi chưa chắc.
Nếu cần luật chi tiết, nên dùng bài hướng dẫn người mới thay vì tự đoán.
Không cần.
Thay vào đó có thể đặt những nhiệm vụ nhỏ mà con có thể hoàn thành theo đúng luật.
Không cần kết luận ngay như vậy.
Trước tiên hãy giảm phạm vi của nhiệm vụ để xác định chính xác phần con đang vướng.
Không.
Cỡ quân nên chọn theo cảm giác cầm và cách sử dụng, không theo số tháng đã chơi.
Không.
PU và Hương phục vụ hai hoàn cảnh sử dụng khác nhau, không phải hai cấp độ.
Không.
Nếu kích thước, cấu hình và cách sử dụng vẫn phù hợp, tiếp tục dùng bộ hiện tại.
Nếu vừa mua cờ vua cho con mà chưa biết làm gì trước, không cần chuẩn bị một “buổi học cờ” hoàn chỉnh.
Hôm đầu có thể chỉ:
-Mở bộ cờ.
-Chia hai màu.
-Gọi tên vài quân.
-Xếp thử bàn.
-Cất lại đầy đủ.
Lần sau thêm cách đi của một quân.
Sau đó thêm một trò nhỏ.
Rồi mới ghép dần thành một ván cờ.
Mục tiêu của lộ trình này không phải đưa con qua các “cấp độ” càng nhanh càng tốt.
Nó chỉ giúp bố mẹ và con biết bước tiếp theo là gì mỗi khi mở bộ cờ ra.
Mỹ nghệ Nguyễn Gia – Tinh hoa gỗ Việt, khỏe an mỗi ngày
Thông tin liên hệ:
Mỹ nghệ Nguyễn Gia
Điện thoại - Zalo: 08.5555.1618
Fanpage: Mỹ nghệ Nguyễn Gia
Email: dogomynghenguyengia@gmail.com
Cửa hàng (Đỗ được ô tô): Số 1 Ngõ Trạm y tế P. Kiến Hưng - Đa Sỹ - Kiến Hưng - Hà Đông - Hà Nội
Xưởng s/x 1: Tân Dân - Phú Xuyên - Hà Nội
Xưởng s/x 2: Chuyên Mỹ - Phú Xuyên - Hà Nội
Xưởng s/x 3: Hương Mạc - Từ Sơn- Bắc Ninh
Xưởng s/x 4: Nhị khê - Thường Tín - Hà Nội
Xưởng s/x 5: Dư Dụ - Thanh Oai - Hà Nội
Gợi ý một phiên chơi cờ vua 15 phút cùng con: 3 phút xếp bàn, 5 phút làm quen một quân, 5 phút thử thách và 2 phút kiểm tra, cất quân.
Hướng dẫn cách chơi cờ vua cho người mới: cách đi Vua, Hậu, Xe, Tượng, Mã, Tốt; ăn quân, chiếu, chiếu bí, nhập thành, phong cấp và bắt Tốt qua đường.
Giá trị tương đối các quân cờ vua: Tốt 1 điểm, Mã 3, Tượng 3, Xe 5, Hậu 9. Hiểu cách dùng điểm để đổi quân và vì sao vị trí có thể làm giá trị thay đổi.
Vừa nhận bộ cờ vua? Xem trình tự kiểm tra bàn, quân, phụ kiện, cách cất sau khi chơi và xử lý khi thiếu hoặc thất lạc quân.
Cách chuẩn bị bộ cờ vua khi mang đi học, trung tâm hoặc CLB: kiểm đủ quân, cất bàn và quân, đánh dấu túi, kiểm trước khi về và xử lý khi mất quân.
Đã có bàn hoặc quân cờ vua? Xem cách đo ô bàn, đáy quân và đối chiếu cỡ 7,5 cm, 9,5 cm để chọn phần còn lại phù hợp, tránh mua lại cả bộ.
Đã mua cờ vua cho con nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Tham khảo lộ trình từ làm quen quân, xếp bàn, học cách đi đến chơi ván đầu tiên.
Cách bảo quản bàn cờ vua PU, bàn gỗ Hương gấp, quân PP và quân mica: vệ sinh đúng, cất sau khi chơi và hạn chế thất lạc quân.
Chọn bộ cờ vua cho bé theo nơi chơi, cỡ quân 7,5 hoặc 9,5 cm, bàn PU hay gỗ Hương và khả năng tự cất. Không cần mặc định mua bộ đắt hơn.
Cách tổ chức cờ vua học đường: chia nhóm học sinh, tính số bộ, chọn bàn PU hay Hương, quân 7,5 hay 9,5 cm và quản lý quân sau mỗi buổi.
Tìm kiếm
