Đã Có Bàn Hoặc Quân Cờ Vua, Chọn Phần Còn Lại Thế Nào Cho Hợp?

Không phải lúc nào mua cờ vua cũng cần mua nguyên một bộ mới.

Có nhiều trường hợp anh/chị đã có sẵn bàn cờ vua ở nhà nhưng quân bị mất, quân cũ, quân nhẹ quá hoặc không còn đủ bộ. Cũng có khi nhà đã có quân cờ vua còn tốt, nhưng bàn cũ bị rách, mờ ô, gấp nếp xấu hoặc không tiện mang đi học, đi câu lạc bộ.

Lúc này, mua riêng bàn hoặc mua riêng quân sẽ hợp lý hơn.

Tuy nhiên, bàn và quân cờ vua cần hợp nhau. Nếu bàn lớn mà quân quá nhỏ, khi chơi sẽ có cảm giác lọt thỏm, khó nhìn và không đẹp mắt.

Nếu bàn nhỏ mà quân quá to, các ô sẽ chật, quân dễ va vào nhau, trẻ em cũng khó di chuyển quân hơn.

Bài viết này được Mỹ Nghệ Nguyễn Gia chuẩn bị để anh/chị đã có bàn hoặc quân cờ vua có thể chọn phần còn lại dễ hơn: khi nào nên mua riêng bàn, khi nào nên mua riêng quân, chọn kích thước thế nào cho cân, loại nào hợp với trẻ em, học sinh, gia đình, lớp học hoặc câu lạc bộ.

Vì sao bàn và quân cờ vua phải hợp nhau?

Một bộ cờ vua dễ chơi không chỉ nằm ở việc bàn đẹp hay quân đẹp riêng lẻ.

Điều quan trọng là bàn và quân phải cân với nhau.

Quân đặt trên ô phải vừa mắt. Khi di chuyển, quân không bị quá sát nhau. Trẻ em hoặc người mới học có thể nhìn rõ từng quân, nhận diện dễ và cầm lên đặt xuống thoải mái.

Nếu quân quá nhỏ so với bàn, người chơi sẽ có cảm giác bàn trống, quân không nổi bật, nhất là với trẻ mới học hoặc người lớn tuổi nhìn không thật rõ.

Nếu quân quá lớn so với bàn, các quân đứng gần nhau dễ chật, thao tác khó, nhất là khi bàn đã vào giữa ván có nhiều quân chen nhau.

Với trẻ em, sự dễ nhìn và dễ cầm rất quan trọng. Nếu quân khó cầm, bàn khó nhìn, con sẽ nhanh chán hơn. Với lớp học hoặc CLB, bàn và quân càng cần cân đối để nhiều người dùng vẫn thấy thoải mái.

Vì vậy, trước khi mua thêm bàn hoặc quân, anh/chị nên nhìn lại phần mình đang có: bàn rộng bao nhiêu, ô cờ khoảng bao nhiêu, quân cao bao nhiêu, dùng cho ai và dùng ở đâu.

Đã có bàn cờ vua thì nên chọn quân thế nào?

Nếu nhà đã có bàn cờ vua, việc đầu tiên nên xem là kích thước ô trên bàn.

Bàn cờ vua thường có 8 hàng ngang và 8 hàng dọc, tổng cộng 64 ô. Khi chọn quân, kích thước quân cần vừa với ô cờ. Quân không nên chiếm gần hết ô, cũng không nên quá nhỏ so với ô.

Nếu bàn có ô khoảng 5cm, đây là kích thước khá dễ phối với nhiều loại quân phổ biến cho học sinh, người mới chơi, lớp học và luyện tập phong trào.

Với trẻ nhỏ hoặc người mới học, nên ưu tiên quân dễ nhận diện, dễ cầm và không quá nặng. Quân PP cỡ vừa thường phù hợp vì nhẹ, dễ dùng, giá hợp lý và ít tạo cảm giác “sợ làm hỏng”.

Với học sinh lớn hơn, người luyện tập thường xuyên hoặc dùng trong CLB, có thể chọn quân cỡ lớn hơn, cầm chắc hơn, nhìn rõ hơn khi chơi lâu.

Nếu bàn đẹp, bàn gỗ hoặc anh/chị muốn cảm giác chơi chỉn chu hơn, quân mica đặc có thể là lựa chọn phù hợp hơn vì cảm giác cầm chắc và nhìn đẹp hơn.

Điều cần tránh là chọn quân chỉ vì thấy mẫu đẹp mà không xem có hợp bàn không. Quân đẹp nhưng đặt lên bàn quá chật hoặc quá nhỏ thì trải nghiệm chơi vẫn không tốt.

Đã có quân cờ vua thì nên chọn bàn thế nào?

Nếu nhà đã có quân cờ vua, anh/chị nên xem quân đang dùng cao khoảng bao nhiêu, đế quân rộng hay nhỏ, cầm có chắc tay không và mục đích dùng là gì.

Nếu quân là loại phổ thông cho trẻ em hoặc người mới học, anh/chị có thể chọn bàn da PU hoặc bàn mềm có ô dễ nhìn, dễ gấp, dễ mang đi. Loại bàn này hợp với học sinh, lớp học, CLB hoặc gia đình cần một bàn cờ gọn.

Nếu quân cỡ lớn hơn, nhìn rõ, cầm chắc tay, nên chọn bàn có ô đủ rộng để quân không bị chen chúc. Bàn quá nhỏ sẽ làm ván cờ khó thao tác, nhất là khi còn nhiều quân trên bàn.

Nếu quân đẹp, chắc tay hoặc là quân mica đặc, bàn gỗ gấp có thể giúp bộ cờ nhìn chỉn chu hơn khi dùng ở nhà. Bàn gỗ cũng hợp với những gia đình muốn bộ cờ không chỉ để học mà còn để chơi lâu dài, bày gọn và cất bên trong sau khi chơi.

Nếu con cần mang đi học, đi trung tâm hoặc CLB, nên ưu tiên bàn nhẹ, dễ gấp, dễ cất túi. Bàn quá nặng hoặc khó cất sẽ làm con ngại mang theo.

Nếu dùng chủ yếu ở nhà, bàn gỗ gấp hoặc bàn chắc chắn sẽ hợp hơn vì ít phải di chuyển, cất gọn sau khi chơi và tạo cảm giác dùng bền hơn.

Quân cờ vua 7.5cm, 9.5cm nên chọn thế nào?

Khi chọn quân cờ vua, nhiều người hay phân vân giữa quân cỡ vừa và quân cỡ lớn.

Với trẻ nhỏ, người mới học, gia đình dùng cơ bản hoặc lớp học cần nhiều bộ, quân vua khoảng 7.5cm thường dễ dùng. Kích thước này đủ để nhận diện quân, dễ cầm, không quá to và hợp với nhiều bàn phổ thông.

Với học sinh lớn hơn, người chơi thường xuyên, CLB hoặc những ai thích cảm giác quân rõ và cầm chắc hơn, quân vua khoảng 9.5cm sẽ nổi bật hơn. Quân lớn giúp nhìn rõ trên bàn, cầm đầm tay hơn và tạo cảm giác chơi nghiêm túc hơn.

Tuy nhiên, quân lớn cần bàn đủ rộng. Nếu bàn nhỏ, quân 9.5cm có thể làm bàn bị chật. Vì vậy, trước khi chọn quân lớn, nên xem ô bàn có đủ thoáng không.

Nếu mua cho con mới học, không nhất thiết phải chọn quân thật lớn ngay. Điều quan trọng là con dễ nhận diện, dễ cầm và không bị vướng khi di chuyển.

Nếu mua cho lớp học, CLB hoặc luyện tập thường xuyên, quân lớn hơn có thể tạo trải nghiệm tốt hơn vì nhiều người nhìn bàn cùng lúc vẫn dễ quan sát.

Bàn da PU hợp với quân cờ nào?

Bàn da PU thường nhẹ, dễ gấp, dễ mang đi và hợp với học sinh, lớp học, CLB, người mới học hoặc gia đình cần một bàn cờ tiện dụng.

Với bàn da PU có ô khoảng 5cm, anh/chị có thể phối với quân PP cỡ vừa hoặc cỡ lớn tùy mục đích.

Nếu dùng cho trẻ mới học, quân PP cỡ vừa là lựa chọn dễ dùng. Quân nhẹ, dễ cầm, không quá áp lực khi trẻ sử dụng hằng ngày.

Nếu dùng cho học sinh lớn hơn hoặc CLB, quân PP cỡ lớn sẽ nhìn rõ hơn và cầm chắc hơn.

Nếu muốn cảm giác chỉn chu hơn, có thể dùng quân mica đặc, nhưng cần xem kích thước quân có hợp với ô bàn không. Quân đẹp mà quá lớn so với bàn thì vẫn khó chơi.

Bàn da PU đặc biệt hợp khi con cần mang đi học hoặc đi câu lạc bộ. Vì vậy, khi phối quân, cũng nên chọn loại quân dễ cất, có túi/hộp riêng và không quá nặng nếu trẻ phải tự mang.

Bàn gỗ gấp hợp với quân cờ nào?

Bàn gỗ gấp thường hợp với gia đình dùng tại nhà, người muốn bộ cờ chỉn chu hơn hoặc mua làm quà cho con, cháu, người thân.

Với bàn gỗ, quân PP vẫn dùng được nếu anh/chị muốn bộ cờ nhẹ, tiết kiệm và dễ dùng. Đây là lựa chọn thực tế cho trẻ em, người mới học hoặc gia đình chỉ cần một bộ cờ chơi thường xuyên.

Nếu muốn bộ cờ đẹp và cảm giác cầm chắc hơn, quân mica đặc sẽ hợp hơn với bàn gỗ. Quân mica đặt trên bàn gỗ thường tạo cảm giác chỉn chu và có giá trị hơn khi dùng trong gia đình.

Điều cần lưu ý là bàn gỗ gấp thường có khoang để quân bên trong. Khi chọn quân, nên xem quân có cất vừa bên trong bàn không. Nếu quân quá lớn hoặc quá cao, khi gấp bàn có thể bị cấn, khó đóng hoặc làm xước mặt trong.

Nếu bàn gỗ dùng để bày ở nhà, anh/chị cũng nên chọn quân có kích thước cân với bàn để khi chơi không bị lọt thỏm hoặc chật ô.

Mua riêng bàn cờ vua khi nào là hợp lý?

Anh/chị nên mua riêng bàn cờ vua khi quân ở nhà vẫn còn tốt nhưng bàn đã không còn phù hợp.

Ví dụ:

Bàn cũ bị rách, mờ ô, khó nhìn.

Bàn bị gấp nếp xấu, mở ra không còn phẳng.

Bàn quá nhỏ so với quân đang có.

Bàn quá cồng kềnh, con không tiện mang đi học.

Bàn giấy hoặc bàn mỏng dùng lâu đã xuống cấp.

Muốn có thêm một bàn riêng để con luyện tập ở nhà.

Nếu con bắt đầu đi học cờ ở lớp, trung tâm hoặc CLB, một bàn da PU nhẹ, dễ gấp, dễ mang đi sẽ rất tiện.

Nếu gia đình muốn chơi ở nhà, bàn gỗ gấp sẽ hợp hơn vì cất gọn, nhìn chỉn chu và có thể để quân bên trong nếu thiết kế phù hợp.

Mua riêng bàn là lựa chọn tiết kiệm nếu quân vẫn dùng tốt. Không cần mua lại cả bộ chỉ vì bàn cũ không còn phù hợp.

Anh/chị có thể tham khảo các mẫu trong danh mục bàn cờ vua.

Mua riêng quân cờ vua khi nào là hợp lý?

Anh/chị nên mua riêng quân cờ vua khi bàn vẫn còn tốt nhưng quân đã không còn đủ hoặc không còn tạo cảm giác chơi tốt.

Ví dụ:

Bị mất một vài quân quan trọng.

Quân bị vỡ, xước, cũ hoặc khó nhận diện.

Quân quá nhẹ, cầm không thích.

Quân quá nhỏ so với bàn.

Quân cũ không có đáy nỉ, đặt lên bàn dễ trượt hoặc kêu mạnh.

Muốn nâng cấp từ quân phổ thông sang quân cầm chắc tay hơn.

Nếu nhà có trẻ nhỏ, mất quân là chuyện rất dễ xảy ra. Trong trường hợp bàn còn đẹp, mua lại cả bộ có thể hơi phí. Mua riêng quân sẽ hợp lý hơn.

Nếu anh/chị đang dùng bàn da PU cho con học, có thể chọn quân PP phù hợp kích thước. Nếu đang dùng bàn gỗ và muốn cảm giác chơi đẹp hơn, có thể cân nhắc quân mica đặc hoặc quân cầm chắc tay hơn.

Khi chọn quân, đừng chỉ nhìn chiều cao. Hãy xem cả độ rộng đế và độ cân với ô bàn.

Anh/chị có thể tham khảo danh mục quân cờ vua.

Khi nào nên mua trọn bộ cờ vua thay vì mua riêng?

Mua riêng bàn hoặc quân rất hợp khi một phần vẫn còn dùng tốt.

Nhưng trong một số trường hợp, mua trọn bộ sẽ tiện hơn.

Ví dụ:

Nhà chưa có gì, muốn con bắt đầu học cờ từ đầu.

Bàn và quân cũ đều xuống cấp.

Bàn và quân đang có không hợp kích thước.

Muốn mua làm quà cho con, cháu hoặc học sinh.

Muốn có một bộ riêng để ở nhà, một bộ riêng mang đi học.

Không muốn mất thời gian cân kích thước bàn và quân.

Với người mới mua cho trẻ, bộ cờ vua trọn bộ thường dễ chọn hơn vì bàn và quân đã được phối sẵn. Anh/chị không phải lo quân có quá to, bàn có quá nhỏ hay cất có vừa không.

Nếu mua cho học sinh, lớp học hoặc CLB, nên ưu tiên bộ dễ cất, quân dễ nhìn, bàn rõ ô và phù hợp di chuyển.

Nếu mua cho gia đình chơi lâu dài, có thể chọn bộ nhìn chỉn chu hơn, cất gọn hơn.

Anh/chị có thể xem danh mục bộ cờ vua để chọn trọn bộ phù hợp.

Chọn theo người dùng: trẻ em, học sinh, gia đình hay CLB

Mỗi nhóm người dùng sẽ có ưu tiên khác nhau.

Nếu mua cho trẻ mới làm quen, nên ưu tiên bộ dễ nhìn, quân dễ cầm, không quá nặng, không quá cầu kỳ. Bố mẹ nên quan tâm đến việc con có thích mở ra chơi không hơn là bộ đó có thật sang hay không.

Nếu mua cho học sinh đã học ở lớp hoặc trung tâm, nên chọn bàn dễ mang, quân rõ, đủ kích thước để luyện tập thường xuyên. Bàn da PU và quân PP là nhóm rất thực tế cho nhu cầu này.

Nếu mua cho gia đình chơi ở nhà, có thể chọn bàn gỗ gấp hoặc bộ cờ nhìn chỉn chu hơn. Vì không phải mang đi nhiều, cảm giác bày ra chơi và cất lại gọn sẽ quan trọng hơn.

Nếu mua cho CLB, lớp học hoặc trung tâm, nên ưu tiên độ bền, dễ kiểm tra đủ quân, dễ cất theo từng bộ và chi phí hợp lý nếu cần mua nhiều bộ.

Nếu mua làm quà, nên chọn bộ dễ dùng, không quá khó bảo quản, phù hợp độ tuổi người nhận và có cảm giác chỉn chu khi mở ra.

Chọn đúng theo người dùng sẽ giúp bộ cờ được dùng thật, thay vì mua về rồi thấy bất tiện.

Dấu hiệu bàn và quân đang không hợp nhau

Anh/chị có thể kiểm tra rất nhanh bằng cảm giác khi chơi.

Nếu quân đặt lên bàn thấy quá nhỏ, bàn trống nhiều, trẻ khó nhìn quân, đó là dấu hiệu quân hơi nhỏ so với bàn.

Nếu quân đứng sát nhau, mỗi lần di chuyển dễ chạm vào quân bên cạnh, đó là dấu hiệu quân hơi lớn so với bàn.

Nếu con hay làm đổ quân khi đi nước, có thể do quân quá sát nhau, bàn quá nhỏ hoặc quân không hợp với tay con.

Nếu bàn mở ra bị gợn, gấp nếp mạnh, quân đứng không vững, có thể cần đổi sang bàn phẳng hơn.

Nếu quân nhẹ quá, con cầm không thích hoặc dễ xê dịch, có thể cân nhắc quân cầm chắc hơn.

Nếu bộ cờ mất nhiều quân, chơi không đủ ván, nên mua riêng quân hoặc thay bộ mới.

Một bộ cờ hợp không cần quá đắt. Nó chỉ cần dễ nhìn, dễ cầm, vừa bàn và phù hợp với cách dùng của gia đình.

Gợi ý chọn nhanh theo tình huống

Nếu nhà đã có bàn da PU và muốn mua thêm quân cho con học, nên chọn quân dễ cầm, dễ nhận diện, kích thước vừa với ô bàn.

Nếu nhà đã có bàn gỗ gấp và muốn bộ cờ nhìn chỉn chu hơn, có thể chọn quân cầm chắc tay hơn như quân mica đặc, miễn là cất vừa trong bàn nếu cần.

Nếu nhà đã có quân nhưng bàn cũ bị rách hoặc mờ ô, nên mua riêng bàn mới để trải nghiệm chơi rõ ràng hơn.

Nếu con cần mang đi học, nên ưu tiên bàn nhẹ, dễ gấp, dễ cất túi và quân có túi/hộp riêng.

Nếu con mới học, nên ưu tiên sự dễ dùng, không nên chọn bộ quá cầu kỳ làm con sợ hỏng.

Nếu chơi ở nhà cùng bố mẹ, nên chọn bàn/quân có cảm giác thoải mái, dễ bày ra, dễ cất lại.

Nếu dùng cho lớp học hoặc CLB, nên ưu tiên đồng bộ, dễ kiểm quân, dễ bảo quản và chi phí hợp lý.

Cách giữ bộ bàn/quân sau khi ghép cho bền hơn

Sau khi đã chọn được bàn hoặc quân phù hợp, việc bảo quản vẫn rất quan trọng.

Chơi xong nên kiểm tra đủ 32 quân rồi mới cất. Nếu có hậu phụ, nên cất riêng hoặc để đúng vị trí để tránh nhầm thiếu/thừa.

Với bàn da PU, nên gấp đúng nếp, cho vào túi zip hoặc túi đựng, tránh vo lại hoặc để vật nặng đè lâu.

Với bàn gỗ gấp, nên xếp quân gọn trước khi đóng, tránh để quân cấn vào bản lề hoặc mặt bàn.

Với quân PP hoặc mica có đáy nỉ, không nên ngâm nước. Nếu bẩn, chỉ lau bằng khăn mềm khô hoặc hơi ẩm, rồi để khô trước khi cất.

Nếu con mang đi học hoặc CLB, nên dán tên/lớp lên túi đựng và tập thói quen kiểm tra đủ quân trước khi về.

Anh/chị có thể xem thêm bài Cách bảo quản bàn cờ vua và quân cờ sau khi mua để dùng bền hơn để biết kỹ hơn.

Gợi ý xem thêm

Nếu anh/chị vừa nhận bộ cờ và muốn xem hướng dẫn tổng thể, có thể đọc bài Sau khi mua bộ cờ vua nên làm gì? Cách dùng, bảo quản và giúp con chơi đều hơn.

Nếu mua cờ vua cho con nhưng chưa biết bắt đầu ra sao, xem bài Mua cờ vua cho con rồi nên bắt đầu thế nào để con thích chơi, không bỏ xó?.

Nếu con cần mang cờ đi học, đi trung tâm hoặc CLB, xem bài Mang bộ cờ vua đi học, đi câu lạc bộ: cách cất và chuẩn bị để không mất quân.

Anh/chị cũng có thể xem các nhóm sản phẩm chính:

Bàn cờ vua

Quân cờ vua

Bộ cờ vua

Chuyên mục cờ vua

Câu hỏi thường gặp

Đã có bàn cờ vua thì nên chọn quân như thế nào?

Nên xem kích thước ô bàn trước. Quân cần vừa với ô, không quá nhỏ khiến bàn bị trống và không quá lớn khiến các quân chen nhau khó đi. Với bàn ô khoảng 5cm, có thể phối với nhiều loại quân phổ biến cho học sinh và người mới chơi.

Đã có quân cờ vua thì nên chọn bàn ra sao?

Nên chọn bàn có ô đủ rộng để quân đứng thoải mái. Nếu cần mang đi học hoặc CLB, bàn da PU nhẹ, dễ gấp sẽ tiện hơn. Nếu chơi ở nhà và muốn bộ cờ chỉn chu hơn, bàn gỗ gấp là lựa chọn đáng cân nhắc.

Quân cờ vua 7.5cm hợp với ai?

Quân khoảng 7.5cm thường hợp với trẻ em, người mới học, gia đình dùng cơ bản hoặc lớp học cần bộ cờ dễ dùng, dễ cất và chi phí hợp lý.

Quân cờ vua 9.5cm hợp với ai?

Quân khoảng 9.5cm hợp với học sinh lớn hơn, người chơi thường xuyên, CLB hoặc những ai thích quân rõ, cầm chắc tay hơn. Tuy nhiên cần bàn đủ rộng để không bị chật ô.

Khi nào nên mua riêng bàn cờ vua?

Nên mua riêng bàn khi quân còn tốt nhưng bàn cũ bị rách, mờ ô, gấp nếp xấu, quá nhỏ, quá cồng kềnh hoặc không tiện mang đi học.

Khi nào nên mua riêng quân cờ vua?

Nên mua riêng quân khi bàn còn tốt nhưng quân bị thiếu, vỡ, xước, quá nhẹ, quá nhỏ hoặc muốn nâng cấp cảm giác chơi.

Khi nào nên mua trọn bộ cờ vua?

Nên mua trọn bộ khi nhà chưa có gì, bàn và quân cũ đều xuống cấp, bàn/quân hiện tại không hợp nhau hoặc muốn mua làm quà, cho trẻ mới bắt đầu, lớp học hoặc CLB.

Lời nhắn từ Mỹ Nghệ Nguyễn Gia

Một bộ cờ vua dễ chơi không nhất thiết phải là bộ đắt nhất, mà là bộ phù hợp với người dùng.

Bàn vừa với quân, quân dễ cầm, ô cờ dễ nhìn, cất gọn sau khi chơi và hợp với cách sử dụng của gia đình, lớp học hoặc câu lạc bộ — những điều đó mới giúp bộ cờ được mở ra thường xuyên hơn.

Mỹ Nghệ Nguyễn Gia mong rằng dù anh/chị mua riêng bàn, riêng quân hay chọn trọn bộ, sản phẩm sẽ không chỉ nằm trong tủ, mà sẽ có mặt trong nhiều ván cờ nhỏ, nhiều buổi học nhẹ nhàng và nhiều khoảnh khắc con được ngồi lại cùng người thân.

Nếu sau này anh/chị cần thêm bàn cờ, quân cờ, bộ cờ cho con, cho lớp học, câu lạc bộ hoặc làm quà tặng, hy vọng Mỹ Nghệ Nguyễn Gia sẽ là cái tên đầu tiên anh/chị nhớ tới.