Không cần một buổi học dài mới có thể lấy bộ cờ ra chơi cùng con.
Nếu gia đình chỉ có 15 phút, có thể chia thời gian thành bốn phần rất đơn giản:
-3 phút cùng lấy bàn và xếp quân.
-5 phút làm quen hoặc xem lại một quân.
-5 phút chơi một thử thách nhỏ.
-2 phút kiểm tra và cất quân.
Đây không phải thời lượng bắt buộc và cũng không phải một phương pháp huấn luyện cờ vua.
Nó chỉ là một khung đủ đơn giản để bố mẹ không phải nghĩ quá nhiều về câu hỏi: “Tối nay lấy bộ cờ ra rồi chơi với con thế nào?”
Nếu con vẫn muốn chơi tiếp, gia đình có thể kéo dài. Nếu con mệt hoặc không muốn tiếp tục, cũng có thể dừng sớm.
Mục tiêu của phiên chơi không phải:
-Bắt con nhớ hết luật.
-Bắt con chơi xong một ván.
-Kiểm tra xem con đã học được bao nhiêu.
-Tìm người thắng bằng mọi giá.
-Biến bố mẹ thành một giáo viên cờ vua thứ hai.
Mục tiêu đơn giản hơn:
-Lấy bộ cờ ra sử dụng.
-Cùng con làm một hoạt động cụ thể.
-Cho con cơ hội tự cầm, xếp và thử quân.
-Kết thúc bằng việc kiểm tra và cất lại bộ cờ.
Nếu hôm đó con chỉ nhớ thêm tên một quân hoặc tự cất đủ quân sau khi chơi thì phiên 15 phút vẫn đã hoàn thành đúng vai trò của nó.
Không cần bắt đầu bằng giải thích luật.
Hai người có thể cùng lấy bộ cờ ra, mở bàn và để con tham gia vào việc chuẩn bị.
Nếu con đã biết xếp bàn, hãy để con tự làm trước.
Nếu chưa biết, bố mẹ có thể cùng tìm từng nhóm quân.
Có thể hỏi:
-“Con tìm giúp bố/mẹ hai quân Xe được không?”
-“Bên trắng có đủ 8 quân Tốt chưa?”
-“Con muốn chơi bên trắng hay bên đen?”
-“Quân nào là Vua?”
-“Hôm nay con muốn dùng quân nào trước?”
Không cần sửa mọi lỗi ngay lập tức.
Nếu mục tiêu của buổi hôm đó là cùng xếp bàn, chỉ cần tập trung vào đúng việc đó.
Nếu cả bố mẹ và con đều chưa chắc cách xếp bàn, có thể tra lại hướng dẫn thay vì đoán.
Mỹ Nghệ Nguyễn Gia đã có bài riêng về cách chơi cờ vua cho người mới, gồm cách xếp bàn, cách đi các quân và những luật cơ bản.
Không cần mỗi lần mở bộ cờ đều học đủ sáu loại quân.
Có thể chỉ chọn một quân.
Ví dụ hôm nay chọn Xe.
Bố mẹ có thể nói ngắn gọn:
“Xe đi theo hàng hoặc cột. Con thử đưa Xe từ bên này sang bên kia bàn nhé.”
Sau đó để con tự thử.
Ngày khác có thể chọn Tượng, Mã, Hậu, Vua hoặc Tốt.
Nếu con đang tò mò về một quân khác thì hoàn toàn có thể đổi theo điều con muốn tìm hiểu.
Khung 15 phút không yêu cầu phải học các quân theo một thứ tự cố định.
Không cần dạy lại bài ở lớp.
Có thể để con trở thành người chỉ lại cho bố mẹ.
Ví dụ:
-“Hôm nay con học quân gì?”
-“Con chỉ bố/mẹ quân đó đi như thế nào nhé.”
-“Có nước nào hôm nay con thấy khó không?”
-“Con đặt lại một thế cờ vừa học được không?”
Như vậy 5 phút này vẫn dùng được ngay cả khi bố mẹ không biết nhiều về cờ.
Bố mẹ chỉ cần nghe, hỏi lại khi chưa hiểu và tra luật cùng con nếu cần.
Không nhất thiết phải đặt đủ quân và bắt đầu một ván hoàn chỉnh.
Có thể chọn một thử thách ngắn.
Ví dụ:
-Đưa quân Xe từ một góc sang vị trí bố mẹ chỉ định.
-Đặt vài quân Tốt làm vật cản rồi tìm đường cho Xe.
-Bố mẹ gọi tên một quân, con tìm đúng quân đó.
-Tìm đủ 8 quân Tốt cùng màu.
-Xếp lại hàng quân trắng trước rồi tới quân đen.
-Đặt một quân đang bị đe dọa và hỏi con có thể di chuyển nó đi đâu.
-Dựng lại một thế cờ con vừa học ở lớp.
-Chơi một đoạn ngắn chỉ với một số quân.
Không cần thử thách nào cũng có người thắng.
Một hôm có thể chỉ là “ai tìm đủ 8 quân Tốt trước”.
Hôm khác có thể là “con chỉ cho bố/mẹ ba vị trí quân Mã có thể đi tới”.
Không cần biến mọi hoạt động thành thắng – thua.
Với các thử thách làm quen, hai người có thể cùng hoàn thành thay vì thi đấu.
Khi đã chơi một trò có thắng thua, bố mẹ cũng không cần cố điều khiển mọi kết quả.
Điều quan trọng hơn là luật của trò nhỏ phải rõ và phù hợp với phần con đang biết.
Nếu thử thách đang quá khó, có thể giảm số quân hoặc đổi sang việc đơn giản hơn thay vì tiếp tục ép con phải giải bằng được.
Phần này nên được coi là một phần của buổi chơi chứ không phải việc bố mẹ làm sau khi con bỏ đi.
Hai người cùng kiểm tra:
-Quân trắng đã đủ chưa?
-Quân đen đã đủ chưa?
-Có quân nào rơi xuống ghế hoặc dưới bàn không?
-Quân đã được cho vào đúng túi hoặc khoang cất chưa?
-Bàn đã được cất đúng cách chưa?
Với các bộ PP hiện hành của Nguyễn Gia, một bộ có 32 quân chính + 2 Hậu bổ sung, mỗi bên có thêm 1 Hậu.
Việc kiểm lại ngay sau khi chơi đặc biệt hữu ích trong gia đình có trẻ hoặc khi bộ cờ thường xuyên được mang đi học, vì phát hiện thiếu quân ngay lúc đó dễ hơn đến lần sau mới tìm.
Có thể, nhưng trước tiên nên kiểm tra nhanh bộ cờ.
Ví dụ cần xác nhận đúng bàn, đúng quân, đủ số lượng và phụ kiện của đúng cấu hình.
Những việc kiểm tra khi vừa nhận hàng, cách cất bàn và cách quản lý quân sau khi mua thuộc một nhiệm vụ khác. Anh/chị có thể xem những việc nên làm sau khi mua bộ cờ vua trước rồi mới bắt đầu phiên chơi.
Có.
Không cần học toàn bộ luật trước rồi mới ngồi cùng con.
Trong những buổi đầu, bố mẹ có thể cùng con:
-Học tên quân.
-Xếp bàn.
-Xem một quân đi như thế nào.
-Tra lại luật khi chưa chắc.
-Để con chỉ lại điều vừa học ở lớp.
-Chơi một thử thách không cần đủ luật của một ván hoàn chỉnh.
Nếu gặp một câu hỏi mà cả hai chưa biết, có thể dừng lại tra đúng luật.
Không cần giả vờ biết để tiếp tục.
Không cần biến mỗi nước đi thành một lần chấm điểm.
Nếu đang học đúng luật của một quân thì lỗi liên quan đến cách đi quân đó nên được sửa.
Nhưng nếu hôm nay chỉ đang làm thử thách nhận biết quân hoặc xếp bàn, không cần liên tục mở rộng sang tất cả lỗi khác.
Thay vì chỉ nói:
-“Sai rồi.”
-“Không được đi như vậy.”
có thể hỏi:
-“Con đang muốn đưa quân này đi đâu?”
-“Con nhớ quân này đi theo hướng nào?”
-“Mình xem lại cách đi của quân này nhé?”
Câu hỏi giúp hai người biết chính xác đang vướng ở đâu mà không biến toàn bộ buổi chơi thành một chuỗi sửa lỗi.
15 phút là một khung gợi ý, không phải mục tiêu phải hoàn thành bằng mọi giá.
Có thể dừng sớm nếu con:
-Nói rõ rằng đang mệt hoặc không muốn chơi tiếp.
-Đang đói hoặc buồn ngủ.
-Liên tục rời khỏi bàn và không còn muốn tham gia.
-Bắt đầu khó chịu vì hoạt động đang quá khó.
-Chỉ muốn kết thúc.
Bố mẹ cũng có thể dừng nếu chính mình đang mất kiên nhẫn.
Hôm nay chơi 8 phút không có nghĩa lần chơi đó thất bại.
Có thể chơi tiếp.
Không có lý do phải dừng đúng giây thứ 900.
Mốc 15 phút chỉ giúp gia đình dễ bắt đầu vì biết rằng mình không phải dành cả buổi tối cho một ván cờ.
Nếu hai người đang chơi vui, có thể tiếp tục một thử thách khác hoặc chơi một ván ngắn.
Không.
Tên “15 phút cùng con” mô tả một khung hoạt động dễ áp dụng, không phải yêu cầu ngày nào cũng phải thực hiện.
Gia đình có thể dùng vào:
-Một vài buổi tối trong tuần.
-Cuối tuần.
-Sau khi con đi học cờ về.
-Khi cả hai đang có thời gian.
-Một hôm con chủ động lấy bộ cờ ra.
Điểm cần tránh là biến chính khung 15 phút này thành một nghĩa vụ mới mà con phải hoàn thành.
Trước tiên cần phân biệt giữa việc trẻ đang khám phá bộ cờ và việc sử dụng quân theo cách có thể làm hỏng hoặc thất lạc.
Nếu con đang cầm, quan sát, xếp thành hàng hoặc hỏi về hình dáng quân, có thể dùng chính sự tò mò đó để bắt đầu hoạt động.
Ví dụ:
-“Con tìm đủ hai quân Mã nhé.”
-“Quân nào cao nhất?”
-“Con chia quân trắng và đen thành hai bên được không?”
Sau đó mới chuyển sang một nhiệm vụ liên quan tới cách chơi.
Không cần ngay lập tức yêu cầu con phải ngồi đúng tư thế và chơi một ván đầy đủ.
Giảm nhiệm vụ xuống.
Nếu một ván đầy đủ khó, bỏ bớt quân.
Nếu cách đi của nhiều quân khó, chỉ dùng một quân.
Nếu một bài thế cờ khó, quay lại nhận biết hoặc xếp quân.
Ví dụ thay vì yêu cầu:
“Con tìm cách chiếu bí.”
có thể chuyển thành:
“Con chỉ cho bố/mẹ ba ô mà quân Xe này có thể đi tới.”
Mục tiêu của khung 15 phút là tạo một hoạt động vừa với phần con đang biết, không phải chứng minh con có thể hoàn thành bài khó đến đâu.
Đây là hai nhiệm vụ khác nhau.
15 phút cùng con trả lời câu hỏi:
“Hôm nay có 15 phút thì bố mẹ và con làm gì với bộ cờ?”
Một lộ trình nhiều ngày lại trả lời:
“Con mới bắt đầu thì nên làm quen các phần theo trình tự nào?”
Nếu gia đình cần một hướng đi dài hơn cho những ngày đầu, có thể xem bài mua cờ vua cho con rồi nên bắt đầu thế nào.
Không.
Hoạt động này không phụ thuộc vào việc con dùng:
-Quân Vua 7,5 cm hay 9,5 cm.
-Bàn PU hay bàn Hương.
-Quân PP hay mica.
Nếu bộ hiện tại phù hợp với con và có thể lấy ra sử dụng thuận tiện thì có thể dùng ngay.
Bài này không dùng thời lượng 15 phút để tạo lý do “nâng cấp” từ 7,5 lên 9,5 cm, từ PU lên Hương hoặc từ PP lên mica.
Nếu gia đình chưa có bộ và đang cần chọn sản phẩm phù hợp với cách con sử dụng, nên xem riêng bài bộ cờ vua cho bé nên chọn loại nào.
Không cần buổi nào cũng dùng đúng một hoạt động.
Có thể luân phiên.
-3 phút xếp bàn.
-5 phút gọi tên quân.
-5 phút tìm quân theo yêu cầu.
-2 phút kiểm và cất.
-3 phút lấy bàn và đặt vài quân.
-5 phút xem lại cách đi của Xe.
-5 phút tìm đường cho Xe qua các vật cản.
-2 phút cất.
-3 phút xếp bàn.
-5 phút con kể hoặc đặt lại điều vừa học.
-5 phút bố mẹ làm thử thử thách con đưa ra.
-2 phút kiểm quân.
-3 phút xếp vị trí cần chơi.
-5 phút xem lại luật liên quan.
-5 phút hai người chơi thử.
-2 phút cất.
Nếu hôm đó cả hai đều mệt, buổi chơi có thể rất đơn giản:
-3 phút mở bàn.
-5 phút xếp đúng quân.
-5 phút con hỏi hoặc kể về quân mình thích.
-2 phút cất.
Không cần mỗi lần đều tiến sang nội dung khó hơn.
Không cần đo bằng việc con thắng được bao nhiêu ván hay nhớ được bao nhiêu luật.
Có thể quan sát những việc đơn giản hơn:
-Gia đình có thực sự lấy bộ cờ ra sử dụng không?
-Con có tham gia vào việc xếp hoặc cất quân không?
-Bố mẹ có thể dành thời gian ngồi cùng mà không thấy quá nặng nề không?
-Hoạt động có phù hợp với phần con đang biết không?
-Sau buổi chơi, hai người có biết lần sau sẽ làm gì tiếp không?
Nếu 15 phút vẫn quá dài, giảm xuống.
Nếu quá ngắn, chơi thêm.
Khung thời gian nên phục vụ gia đình, không phải gia đình phải phục vụ khung thời gian.
Không.
15 phút chỉ là một khung dễ bắt đầu. Có thể ngắn hoặc dài hơn theo tình huống.
Không.
Gia đình có thể dùng khung này vào những ngày phù hợp.
Có.
Có thể bắt đầu bằng việc xếp bàn, gọi tên quân hoặc cùng tra cách đi của một quân.
Không.
Một phiên có thể chỉ gồm một quân và một thử thách nhỏ.
Có thể để con chỉ lại một quân, một nước đi hoặc một thế cờ vừa học thay vì dạy thêm bài mới.
Không.
Cỡ quân không phụ thuộc vào số tháng hoặc số năm con đã chơi.
Không.
PU và Hương phục vụ hai cách sử dụng khác nhau. Thời gian chơi không quyết định phải đổi bàn.
Không.
Nếu bộ đang có vẫn đầy đủ và sử dụng phù hợp thì dùng chính bộ đó.
Với các dòng PP hiện tại của Nguyễn Gia, có thể mua bổ sung từng quân cùng dòng khi cần.
Nếu không biết bắt đầu từ đâu, chỉ cần nhớ:
-3 phút lấy bàn và xếp quân.
-5 phút chọn một quân.
-5 phút chơi một thử thách nhỏ.
-2 phút kiểm và cất quân.
Không cần con học hết luật.
Không cần bố mẹ giỏi cờ.
Không cần một bộ cờ mới hay đắt hơn.
Và cũng không cần ép mọi buổi chơi phải giống nhau.
Khung 15 phút chỉ làm một việc: giúp gia đình có một cách đủ đơn giản để thực sự lấy bộ cờ ra và ngồi xuống cùng nhau.
Mỹ nghệ Nguyễn Gia – Tinh hoa gỗ Việt, khỏe an mỗi ngày
Thông tin liên hệ:
Mỹ nghệ Nguyễn Gia
Điện thoại - Zalo: 08.5555.1618
Fanpage: Mỹ nghệ Nguyễn Gia
Email: dogomynghenguyengia@gmail.com
Cửa hàng (Đỗ được ô tô): Số 1 Ngõ Trạm y tế P. Kiến Hưng - Đa Sỹ - Kiến Hưng - Hà Đông - Hà Nội
Xưởng s/x 1: Tân Dân - Phú Xuyên - Hà Nội
Xưởng s/x 2: Chuyên Mỹ - Phú Xuyên - Hà Nội
Xưởng s/x 3: Hương Mạc - Từ Sơn- Bắc Ninh
Xưởng s/x 4: Nhị khê - Thường Tín - Hà Nội
Xưởng s/x 5: Dư Dụ - Thanh Oai - Hà Nội
Gợi ý một phiên chơi cờ vua 15 phút cùng con: 3 phút xếp bàn, 5 phút làm quen một quân, 5 phút thử thách và 2 phút kiểm tra, cất quân.
Hướng dẫn cách chơi cờ vua cho người mới: cách đi Vua, Hậu, Xe, Tượng, Mã, Tốt; ăn quân, chiếu, chiếu bí, nhập thành, phong cấp và bắt Tốt qua đường.
Giá trị tương đối các quân cờ vua: Tốt 1 điểm, Mã 3, Tượng 3, Xe 5, Hậu 9. Hiểu cách dùng điểm để đổi quân và vì sao vị trí có thể làm giá trị thay đổi.
Vừa nhận bộ cờ vua? Xem trình tự kiểm tra bàn, quân, phụ kiện, cách cất sau khi chơi và xử lý khi thiếu hoặc thất lạc quân.
Cách chuẩn bị bộ cờ vua khi mang đi học, trung tâm hoặc CLB: kiểm đủ quân, cất bàn và quân, đánh dấu túi, kiểm trước khi về và xử lý khi mất quân.
Đã có bàn hoặc quân cờ vua? Xem cách đo ô bàn, đáy quân và đối chiếu cỡ 7,5 cm, 9,5 cm để chọn phần còn lại phù hợp, tránh mua lại cả bộ.
Đã mua cờ vua cho con nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Tham khảo lộ trình từ làm quen quân, xếp bàn, học cách đi đến chơi ván đầu tiên.
Cách bảo quản bàn cờ vua PU, bàn gỗ Hương gấp, quân PP và quân mica: vệ sinh đúng, cất sau khi chơi và hạn chế thất lạc quân.
Chọn bộ cờ vua cho bé theo nơi chơi, cỡ quân 7,5 hoặc 9,5 cm, bàn PU hay gỗ Hương và khả năng tự cất. Không cần mặc định mua bộ đắt hơn.
Cách tổ chức cờ vua học đường: chia nhóm học sinh, tính số bộ, chọn bàn PU hay Hương, quân 7,5 hay 9,5 cm và quản lý quân sau mỗi buổi.
Tìm kiếm
