Cách Bảo Quản Bàn Cờ Tướng Và Quân Cờ Sau Khi Mua

Bàn và quân cờ tướng không cần chăm sóc cầu kỳ, nhưng cần được lau, làm khô và cất đúng theo chất liệu.

Điều dễ gây hư hại không phải một lần sử dụng, mà thường là những thói quen lặp lại: để nước đọng, cất khi còn ẩm, phơi dưới nắng gắt, dùng vật cứng chà bề mặt hoặc đóng bàn gấp khi quân còn mắc bên trong.

Bài viết này giúp anh/chị tra nhanh cách bảo quản từng loại bàn, từng loại quân và cách xử lý khi sản phẩm đã dính nước hoặc có dấu hiệu ẩm.

5 nguyên tắc bảo quản bàn và quân cờ tướng

Dù đang sử dụng bàn gỗ, bàn gấp, bàn vải hay quân cờ, anh/chị nên giữ năm nguyên tắc sau:

1. Lau bằng khăn mềm, không chà mạnh bằng vật cứng.
2. Khi dính nước, lau sớm và để khô hoàn toàn.
3. Không cất bàn hoặc quân khi bề mặt còn ẩm.
4. Tránh nắng gắt, nguồn nhiệt cao và nền nhà ẩm.
5. Sau mỗi ván, kiểm đủ 32 quân và cất vào một vị trí cố định.

Những nguyên tắc này giúp hạn chế các tình trạng thường gặp như bề mặt nhanh xước, quân thất lạc, mặt chữ giảm độ rõ, bàn có mùi ẩm hoặc bản lề bị cấn vì quân mắc bên trong.

Mới nhận hàng nên xem hướng dẫn nào?

Bài này tập trung vào quá trình bảo quản sau khi đã bắt đầu sử dụng.

Trường hợp vừa nhận sản phẩm và cần kiểm tra đúng mẫu, đủ thành phần, mặt bàn, bản lề hoặc đủ 32 quân, xem:

Sau khi mua bàn, quân hoặc bộ cờ tướng nên làm gì?

Cách bảo quản bàn cờ tướng gỗ

Lau bàn gỗ thế nào?

Với bụi thông thường, dùng khăn mềm khô lau nhẹ trên mặt bàn, đường cờ, khung và các cạnh.

Khi có vết bẩn:

1. Dùng khăn mềm hơi ẩm lau nhẹ.
2. Không để khăn quá ướt khiến nước chảy vào mép hoặc khe.
3. Lau lại bằng khăn khô.
4. Để bàn ở nơi thoáng trước khi cất.

Không sử dụng:

• Miếng chà nồi.
• Giấy nhám.
• Vật sắc.
• Chất tẩy mạnh.
• Dung môi chưa rõ có phù hợp với lớp hoàn thiện hay không.

Không cần chà mạnh để làm sạch. Việc cọ sát quá mức có thể làm bề mặt xước, đường cờ giảm độ rõ hoặc phần phủ bóng không còn đồng đều.

Bàn gỗ Hương phủ bóng hoặc khảm mica

Với bàn Hương phủ bóng hoặc có phần khảm:

• Lau bằng khăn mềm.
• Lau nước sớm, không để đọng lâu trên mặt.
• Không dùng vật cứng cạy hoặc chà phần đường cờ.
• Không đặt trực tiếp vật quá nóng lên bàn.
• Khi di chuyển, nên nhấc bàn thay vì kéo lê trên bề mặt khác.
• Tránh va đập mạnh vào góc và cạnh bàn.

Phần khảm hoặc đường cờ không cần dùng hóa chất riêng để làm sạch. Khăn mềm khô hoặc hơi ẩm là đủ cho nhu cầu sử dụng thông thường.

Bàn gỗ Sồi công nghiệp lõi HDF

Bàn gỗ Sồi công nghiệp của Nguyễn Gia có lõi HDF ép mật độ cao và bề mặt phủ veneer Sồi tự nhiên, không phải bàn Sồi nguyên khối.

Khi bảo quản:

• Lau sớm nếu mặt bàn dính nước.
• Chú ý làm khô tại mép, cạnh và vị trí tiếp giáp.
• Không rửa trực tiếp hoặc ngâm bàn trong nước.
• Không đặt sát nền nhà ẩm.
• Không dựng bàn tại vị trí thường xuyên bị nước bắn.
• Tránh để nước đọng lâu tại một điểm.

Mẫu bàn này có thể xử lý lượng nước nhỏ trong sử dụng thông thường bằng cách lau khô sớm, nhưng điều đó không có nghĩa bàn được dùng như một sản phẩm có thể ngâm hoặc rửa trực tiếp. Trang sản phẩm hiện cũng hướng dẫn lau khô khi lỡ dính ít nước và không rửa bàn.

Nên đặt bàn gỗ ở đâu?

Vị trí phù hợp là nơi:

• Mặt kê tương đối phẳng.
• Khô và thoáng.
• Không bị nắng chiếu mạnh kéo dài.
• Không sát nền ẩm.
• Không cạnh khu vực thường xuyên đổ nước.
• Không bị vật nặng đè lên trong thời gian dài.

Trường hợp để bàn tại phòng khách như một góc chơi cố định, vẫn nên lau bụi định kỳ và kiểm tra bên dưới bàn có bị ẩm hay không.

Cách bảo quản bàn cờ tướng gấp

Bàn gấp có thêm bản lề, khóa, mép đóng và ở một số mẫu có khoang chứa quân. Vì vậy, ngoài mặt bàn, anh/chị cần chú ý cả phần cơ khí.

Khi mở bàn

• Đặt bàn lên mặt phẳng trước khi mở.
• Mở đều hai bên bằng lực vừa phải.
• Không giật một bên hoặc bẻ quá góc mở tự nhiên.
• Quan sát bản lề nếu có cảm giác mắc hoặc lệch.
• Không cố ép khi bàn không mở bình thường.

Trước khi đóng bàn

1. Kiểm đủ 32 quân.
2. Kiểm tra không có quân hoặc vật nhỏ nằm tại mép đóng.
3. Với mẫu có khoang chứa, xếp quân gọn bên trong.
4. Không để quân chèn vào bản lề hoặc khóa.
5. Đóng nhẹ và kiểm tra hai nửa bàn khép bình thường.

Không phải bàn gấp nào cũng có khoang chứa quân. Chỉ cất quân bên trong khi mô tả sản phẩm xác nhận bàn có không gian dành cho quân.

Khi cất bàn gấp

• Không đặt vật quá nặng đè lâu lên phần bản lề.
• Không ép bàn vào khe quá chật.
• Không dựng ở vị trí dễ đổ.
• Không cất khi phần bên trong còn ẩm.
• Khi cất lâu, nên mở kiểm tra định kỳ để chắc chắn bên trong khô và không có mùi ẩm.

Bản lề hoặc khóa không còn đóng mở êm

Trước tiên, kiểm tra:

• Có quân mắc tại mép hay không.
• Có bụi hoặc dị vật tại bản lề không.
• Quân bên trong đã được xếp gọn chưa.
• Hai nửa bàn có bị lệch do vị trí kê không phẳng không.

Không dùng lực mạnh để ép đóng. Nếu bản lề, khóa hoặc chốt có dấu hiệu lệch, lỏng hoặc hoạt động bất thường rõ rệt, nên dừng sử dụng và liên hệ để được kiểm tra.

Bàn vải, da PU và đế cao su bảo quản khác nhau thế nào?

Không nên áp dụng một cách vệ sinh cho tất cả các loại bàn mềm.

Bàn vải không dệt

• Phủi bụi nhẹ sau khi chơi.
• Khi có vết bẩn, ưu tiên lau tại vị trí bẩn bằng khăn mềm.
• Không vò hoặc kéo mạnh làm mặt bàn biến dạng.
• Không mặc định sản phẩm có thể giặt nếu mô tả không ghi rõ.
• Để khô hoàn toàn trước khi gấp.
• Gấp theo nếp tự nhiên, không nhét vào khe quá chật.

Nếu bàn xuất hiện nếp sau khi cất, trải trên mặt phẳng sạch một thời gian trước khi chơi. Không dùng nhiệt cao trực tiếp để ép phẳng.

Bàn da PU

• Lau bằng khăn mềm khô hoặc hơi ẩm.
• Không ngâm hoặc giặt như bàn vải.
• Không dùng dung môi, cồn đậm đặc hoặc chất tẩy mạnh.
• Tránh gấp cứng nhiều lần tại một đường gây nếp sâu.
• Tránh đặt gần nguồn nhiệt hoặc dưới nắng gắt.
• Để khô rồi mới gấp hoặc cuộn.

Khi cuộn, nên cuộn vừa phải, không siết quá chặt khiến bề mặt bị ép lâu.

Bàn vải đế cao su chống trượt

• Trải trên mặt bàn sạch và khô.
• Lau sớm khi dính nước trà hoặc đồ uống.
• Làm khô cả mặt vải và phần đế trước khi cất.
• Không cuộn khi lớp cao su còn ẩm.
• Không để lớp đế tiếp xúc lâu với nền bẩn hoặc dính dầu.
• Chỉ giặt khi đúng mô tả của mẫu sản phẩm xác nhận có thể giặt.

Sau khi làm sạch, nên để bàn khô tự nhiên ở nơi thoáng. Không dùng máy sấy nóng hoặc phơi dưới nắng gắt để làm khô nhanh.

Cách bảo quản quân cờ tướng gỗ

Sau mỗi lần chơi

• Gom đủ 32 quân.
• Kiểm tra không có quân bị để dưới bàn hoặc lẫn vào bộ khác.
• Lau bụi hoặc mồ hôi tay bằng khăn mềm.
• Khi dùng khăn hơi ẩm, để quân khô hoàn toàn.
• Cất vào hộp, túi hoặc khoang bàn phù hợp.

Không để quân rải rác trên bàn trà, nền nhà hoặc vị trí dễ bị trẻ nhỏ cầm đi.

Quân chạm nổi và sơn chữ

Với quân có chữ chạm nổi:

• Không dùng vật cứng chà trực tiếp lên chữ.
• Hạn chế để các mặt chữ cọ xát mạnh với nhau.
• Không cạo lớp sơn khi thấy bụi hoặc vết bẩn.
• Không ngâm quân trong nước để vệ sinh.
• Khi cất, không nén quá chặt khiến các mặt chữ bị ép vào nhau.

Với quân chạm nổi hai mặt, cả hai phía đều cần được bảo vệ khi xếp và cất.

Sơn chữ có thể thay đổi dần theo mức độ sử dụng và ma sát. Việc lau nhẹ, giữ khô và hạn chế cọ xát sẽ giúp phần chữ giữ được độ rõ tốt hơn.

Quân gỗ được đánh sáp hoặc hoàn thiện bề mặt

Không tự bôi lên quân:

• Dầu ăn.
• Dầu máy.
• Chất đánh bóng kim loại.
• Hóa chất làm bóng không dành cho đồ gỗ.
• Dung dịch chưa rõ thành phần.

Những chất này có thể tạo cảm giác bóng trong thời gian ngắn nhưng dễ làm bề mặt bám bụi, có mùi hoặc thay đổi màu không đồng đều.

Trong sử dụng thông thường, chỉ cần lau bằng khăn mềm và giữ quân khô.

Quân gỗ thơm như Bách Xanh

Mùi thơm tự nhiên có thể dịu dần trong quá trình sử dụng và tiếp xúc với không khí.

Không nên:

• Xịt nước hoa lên quân.
• Nhỏ tinh dầu lên bề mặt.
• Ngâm nước để “làm thơm lại”.
• Cất quân khi còn ẩm rồi khóa kín.

Nước hoa hoặc tinh dầu bên ngoài không phải mùi tự nhiên của gỗ, đồng thời có thể làm bề mặt đổi màu hoặc trở nên dính.

Cách bảo quản quân cờ tướng Melamine

Quân Melamine thuận tiện cho nhu cầu chơi thường xuyên, nhưng vẫn cần được cất và vệ sinh đúng cách.

Sau khi chơi:

• Kiểm đủ quân.
• Lau bằng khăn mềm khi có bụi hoặc vết bẩn.
• Để khô trước khi cho vào hộp hoặc túi.
• Không ném hoặc đập mạnh xuống nền cứng.
• Không để lẫn quân giữa nhiều bộ.
• Tránh vật sắc làm xước mặt chữ.

Với quán hoặc câu lạc bộ, nên đánh dấu hoặc quy định hộp riêng cho từng bộ. Cách này giúp kiểm quân nhanh hơn và tránh việc một bộ thừa quân nhưng bộ khác lại bị thiếu.

Xử lý khi bàn hoặc quân dính nước, còn ẩm hoặc có mùi

Bị đổ nước lên bàn gỗ

1. Dùng khăn mềm thấm nước ngay.
2. Lau kỹ tại mép, khe, khung và bản lề.
3. Mở bàn nếu là bàn gấp để kiểm tra phần bên trong.
4. Đặt tại nơi thoáng cho khô tự nhiên.
5. Chỉ cất khi các bề mặt đã khô.

Không dùng máy sấy nóng và không phơi dưới nắng gắt để ép khô nhanh. Nhiệt tập trung tại một điểm có thể làm các phần bề mặt khô không đều.

Bàn vải, PU hoặc đế cao su bị ướt

• Trải phẳng hoặc treo ở vị trí phù hợp để thoáng khí.
• Không gấp hoặc cuộn khi còn ẩm.
• Với bàn đế cao su, kiểm tra cả lớp đế chứ không chỉ mặt trên.
• Không cất vào túi kín khi chưa khô.
• Không dùng nhiệt cao trực tiếp lên bề mặt.

Quân cờ còn ẩm

• Trải quân rời, không đổ thành một đống.
• Để tại nơi khô thoáng.
• Không đóng ngay vào hộp.
• Không đặt trực tiếp dưới nắng gắt.
• Chỉ cất khi bề mặt và các khe chữ đã khô.

Bàn, hộp hoặc quân có mùi ẩm

Trước tiên:

1. Lấy toàn bộ quân ra ngoài.
2. Mở bàn, hộp hoặc khoang chứa.
3. Để ở nơi khô thoáng.
4. Kiểm tra xem bên trong có còn hơi ẩm không.
5. Lau nhẹ bằng khăn khô sạch.

Không dùng nước hoa để che mùi. Việc cần xử lý là nguyên nhân gây ẩm, không phải chỉ che mùi tạm thời.

Nếu sản phẩm có dấu hiệu mốc rõ, bong bề mặt, biến dạng hoặc mùi không giảm sau khi đã làm khô, nên liên hệ để được kiểm tra trước khi tiếp tục sử dụng.

Thói quen bảo quản theo từng thời điểm

Sau mỗi ván

• Kiểm đủ 32 quân.
• Lau nước hoặc bụi nếu có.
• Để khô.
• Cất quân vào đúng hộp, túi hoặc khoang bàn.
• Đặt bàn tại vị trí khô và ổn định.

Khi sử dụng thường xuyên

Định kỳ kiểm tra:

• Mặt chữ có bị bám bẩn không.
• Quân có bị lẫn giữa các bộ không.
• Mép và mặt bàn có nước hoặc bụi tích lại không.
• Bản lề, khóa và chốt có hoạt động bình thường không.
• Hộp hoặc khoang chứa có khô và sạch không.

Không cần đặt một lịch cố định cho mọi gia đình. Tần suất kiểm tra phụ thuộc mức độ sử dụng, số người chơi và môi trường đặt bộ cờ.

Trước khi cất lâu ngày

1. Kiểm đủ bàn, quân và phụ kiện.
2. Lau sạch bụi.
3. Để tất cả khô hoàn toàn.
4. Cất quân trong hộp hoặc túi phù hợp.
5. Đặt tại nơi khô, tránh nắng.
6. Không bọc kín sản phẩm khi còn hơi ẩm.
7. Không đặt vật nặng đè lên bàn gấp.

Bảo quản bộ cờ tại quán hoặc câu lạc bộ

Khi nhiều người sử dụng, nguy cơ lớn nhất thường là thất lạc, lẫn quân, nước trà và việc không có người chịu trách nhiệm cất bộ cờ.

Nên áp dụng:

• Mỗi bộ có hộp, túi hoặc vị trí riêng.
• Đánh số từng bàn và từng bộ quân.
• Không trộn quân của nhiều bộ vào một hộp.
• Kiểm đủ 32 quân vào cuối ngày.
• Lau sớm khi có nước trà hoặc vết bẩn.
• Không để bàn gỗ sát khu vực thường xuyên bị nước bắn.
• Bàn vải hoặc đế cao su phải khô trước khi cuộn.
• Có sẵn khăn mềm tại khu vực chơi.

Xem hướng dẫn chọn và quản lý bộ cờ dành riêng cho quán

Nếu mua bộ cờ làm quà, nên dặn người nhận thế nào?

Không cần đưa kèm một danh sách hướng dẫn dài. Chỉ cần nhắc bốn điều:

• Lau bằng khăn mềm.
• Khi dính nước nên lau sớm.
• Chơi xong kiểm đủ và cất quân.
• Tránh nơi ẩm hoặc nắng gắt kéo dài.

Trường hợp tặng bàn gấp, nên chỉ cho người nhận cách xếp quân trong khoang và kiểm tra mép trước khi đóng.

Xem thêm: Tặng Bố Bộ Cờ Tướng Sao Cho Ý Nghĩa? Gợi Ý Sau Khi Mua Để Món Quà Được Dùng Nhiều Hơn

Khi nào nên sửa hoặc thay bàn, quân?

Không cần thay sản phẩm chỉ vì xuất hiện một vết xước nhỏ không ảnh hưởng việc chơi.

Nên kiểm tra hoặc sửa khi:

• Bản lề hoặc khóa bị lỏng, lệch rõ.
• Bàn không thể mở hoặc đóng bình thường.
• Bề mặt bong, nứt hoặc biến dạng ảnh hưởng việc đặt quân.
• Đường cờ bị mất khiến khó xác định vị trí.
• Quân bị nứt, vỡ hoặc chữ khó nhận biết.
• Bộ thiếu quân và không có quân thay phù hợp.
• Bàn và quân không cân đối kích thước, gây chật hoặc khó di chuyển.

Trường hợp mua riêng bàn hoặc quân, nên đối chiếu kích thước trước khi thay

Chọn hộp đựng quân theo kích thước

Không phải hộp nào cũng đựng được mọi loại quân.

Mẫu hộp gỗ Hương 19 × 10 × 10 cm hiện phù hợp với bộ đủ 32 quân có:

• Đường kính không quá 4 cm.
• Độ dày không quá 1,8 cm.

Quân cỡ lớn 4,8 cm không sử dụng được với hộp này.

Xem sản phẩm: Hộp đựng quân cờ tướng

Trước khi chọn hộp, cần đo cả đường kính và độ dày của quân, không chỉ nhìn tên gọi cỡ quân.

Câu hỏi thường gặp

Có cần lau bàn và quân sau mỗi lần chơi không?

Không nhất thiết phải lau kỹ sau mọi ván nếu sản phẩm vẫn sạch và khô. Tuy nhiên, nên lau ngay khi có nước, bụi nhiều, vết bẩn hoặc mồ hôi tay rõ.

Bàn cờ tướng gỗ có rửa trực tiếp bằng nước được không?

Không nên. Dùng khăn mềm hơi ẩm để lau, sau đó lau khô và để thoáng. Không ngâm, xối nước hoặc để nước đọng lâu trên bàn.

Quân cờ gỗ có thể rửa trong nước không?

Không nên ngâm hoặc rửa lâu. Khi cần vệ sinh, dùng khăn mềm hơi ẩm, lau nhẹ rồi để quân khô hoàn toàn trước khi cất.

Bàn gấp nào cũng để được quân bên trong phải không?

Không. Chỉ những mẫu có khoang chứa quân mới dùng để cất quân bên trong. Cần kiểm tra đúng mô tả của từng sản phẩm.

Có nên phơi bàn hoặc quân dưới nắng để nhanh khô không?

Không nên phơi dưới nắng gắt. Hãy lau nước và để sản phẩm khô tự nhiên ở nơi thoáng.

Bàn da PU có giặt được không?

Không nên mặc định bàn da PU có thể giặt. Cách phù hợp là lau bề mặt bằng khăn mềm, làm khô rồi mới gấp hoặc cuộn.

Bàn đế cao su có giặt được không?

Chỉ giặt khi mô tả của đúng mẫu sản phẩm xác nhận có thể giặt. Sau khi làm sạch, phải để khô hoàn toàn cả mặt vải và phần đế trước khi cất.

Có nên bôi dầu ăn để quân gỗ bóng hơn không?

Không. Dầu ăn có thể làm bề mặt bám bụi, có mùi và đổi màu không đồng đều. Trong sử dụng thông thường, chỉ cần khăn mềm.

Làm gì khi quân Bách Xanh giảm mùi thơm?

Mùi gỗ tự nhiên có thể dịu dần. Không xịt nước hoa, nhỏ tinh dầu hoặc ngâm nước lên quân để làm thơm lại.

Hộp 19 × 10 × 10 cm có đựng được quân 4,8 cm không?

Không. Hộp này chỉ phù hợp với quân có đường kính không quá 4 cm và dày không quá 1,8 cm.

Lời nhắn từ Mỹ Nghệ Nguyễn Gia

Bộ cờ được bảo quản tốt không có nghĩa lúc nào cũng phải cất kín và hạn chế sử dụng.

Giá trị của bàn và quân cờ nằm ở việc được bày ra chơi thường xuyên. Điều cần thiết chỉ là vài thói quen đơn giản: dùng xong kiểm đủ quân, khi dính nước lau sớm, để khô trước khi cất và tránh những cách vệ sinh quá mạnh.

Hy vọng những hướng dẫn trên giúp anh/chị sử dụng bộ cờ thuận tiện hơn và hạn chế những lỗi bảo quản có thể tránh được.