Quan Thế Âm Bồ Tát là một trong những vị Bồ Tát quen thuộc trong Phật giáo Đại thừa, gắn với lòng từ bi, sự lắng nghe và hạnh cứu khổ.
Trong đời sống, anh/chị có thể gặp nhiều cách gọi:
- Quán Thế Âm Bồ Tát;
- Quan Thế Âm Bồ Tát;
- Quan Âm;
- Quán Âm;
- Quán Tự Tại Bồ Tát;
- Phật Bà Quan Âm;
- Mẹ Quan Âm.
Những cách gọi này không có nghĩa đang nói tới nhiều vị hoàn toàn khác nhau.
Tuy nhiên cần phân biệt ngay một điểm:
trong cách gọi Phật giáo thông dụng, Quán Thế Âm là Bồ Tát. “Phật Bà Quan Âm” hay “Mẹ Quan Âm” là những cách gọi rất quen thuộc trong đời sống và tín ngưỡng dân gian.
Cũng không nên lấy truyện Quan Âm Thị Kính hoặc Quan Âm Diệu Thiện rồi coi đó là tiểu sử lịch sử duy nhất của Quán Thế Âm Bồ Tát. Đây là những truyện tích đã hình thành và phát triển trong quá trình Phật giáo đi vào đời sống văn hóa Á Đông.
Quán Thế Âm, tiếng Phạn thường được biết tới với tên Avalokiteśvara, là một vị Bồ Tát đặc biệt gắn với hạnh từ bi trong Phật giáo Đại thừa.
Trong phẩm Phổ Môn của kinh Pháp Hoa, hình tượng Quán Thế Âm gắn với việc lắng nghe tiếng khổ của chúng sinh và tùy hoàn cảnh mà thị hiện những hình thức thích hợp để cứu giúp.
Vì vậy khi nói tới Quan Âm, điểm cốt lõi không nằm ở việc một pho tượng có thể “mang lại” điều gì cho người sở hữu.
Điều đáng chú ý hơn là hình tượng gợi tới:
- lòng từ bi;
- biết lắng nghe;
- nhận biết nỗi khổ của người khác;
- giúp đỡ trong khả năng của mình;
- hướng cách ứng xử về điều thiện.
Với người lựa chọn hình tượng Quan Âm vì ý nghĩa tinh thần, pho tượng có thể trở thành một lời gợi nhắc về những phẩm chất đó.
Đây là ý nghĩa tôn giáo và tinh thần, không phải khẳng định rằng chỉ cần đặt một pho tượng Quan Âm trong nhà sẽ tự tạo ra may mắn, sức khỏe, bình an hoặc bảo vệ người sử dụng khỏi rủi ro.
Có.
Đây là những danh xưng được sử dụng để nói về cùng một vị Bồ Tát.
Quan Âm và Quán Âm
Hai cách đọc này đều được sử dụng trong tiếng Việt.
Chữ “Quán” nhấn mạnh hơn tới ý nghĩa quán sát, quán chiếu, nhận biết sâu, vì vậy trong nhiều tài liệu Phật giáo thường gặp cách viết:
Quán Thế Âm Bồ Tát.
Trong đời sống, cách gọi:
Quan Âm
lại rất phổ biến và người nghe vẫn hiểu đang nói tới cùng vị Bồ Tát.
Vì vậy việc website hoặc người sử dụng gọi Quan Thế Âm, Quán Thế Âm hay Quan Âm không có nghĩa đang nói về ba vị khác nhau.
Quán Tự Tại
Quán Tự Tại Bồ Tát cũng là một danh xưng của Quán Thế Âm Bồ Tát, không phải một vị Bồ Tát khác.
Điểm này đặc biệt dễ gây nhầm khi xem tượng.
Một sản phẩm có tên Quan Âm Tự Tại có thể dùng chữ “Tự Tại” để nhận diện một kiểu tạo hình cụ thể, nhưng không nên từ đó hiểu rằng:
Quan Âm Tự Tại và Quan Thế Âm là hai vị khác nhau.
Cũng không nên suy ngược rằng mọi hình tượng mang danh xưng Quán Tự Tại trong nghệ thuật Phật giáo đều phải có duy nhất một tư thế giống nhau.
Đây là những cách gọi đã trở nên rất quen thuộc trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Hình tượng Quan Âm trong nghệ thuật và tín ngưỡng Đông Á thường được thể hiện với dáng vẻ nữ tính, mềm mại và gần với hình ảnh một người mẹ từ ái.
Từ đó những tên gọi như:
Phật Bà Quan Âm
hay:
Mẹ Quan Âm
được sử dụng rất rộng rãi.
Nhưng nếu cần gọi theo danh xưng Phật giáo rõ ràng hơn thì nên dùng:
Quán Thế Âm Bồ Tát.
Do đó không nên thấy chữ “Phật Bà” trong cách gọi dân gian rồi kết luận rằng Quan Âm là tên riêng của một vị Phật nữ.
Không nên hiểu như vậy.
Hình tượng nữ rất quen thuộc tại Việt Nam, Trung Quốc và nhiều khu vực Đông Á.
Nhưng trong lịch sử nghệ thuật Phật giáo và các truyền thống khác nhau, Quán Thế Âm có nhiều cách thể hiện.
Trong kinh điển Đại thừa, Bồ Tát còn được nói tới với khả năng tùy hoàn cảnh mà thị hiện nhiều thân khác nhau.
Vì vậy không nên dùng riêng một đặc điểm như:
- nam hay nữ;
- đứng hay ngồi;
- có bình hay không;
- có cành dương liễu hay không;
- có đài sen hay không;
để kết luận rằng chỉ một kiểu tạo hình mới là “Quan Âm đúng”.
Điều cần nhìn là toàn bộ hình tượng và bối cảnh của kiểu tạo hình đó.
Đây là hai trường hợp rất dễ bị kể lẫn với Quán Thế Âm Bồ Tát trong kinh điển.
Quan Âm Thị Kính là một truyện tích rất quen thuộc trong văn hóa và văn học Phật giáo dân gian Việt Nam.
Câu chuyện kể về Thị Kính – Kính Tâm, người phải chịu nhiều nỗi oan nhưng vẫn giữ lòng hiền thiện, nhẫn nhục và chăm sóc một đứa trẻ không phải con mình.
Qua quá trình lưu truyền, hình tượng Thị Kính được gắn với Quan Âm.
Câu chuyện vì vậy thường gợi tới:
- lòng từ;
- sự nhẫn nhục;
- chịu đựng nghịch cảnh mà không nuôi hận thù;
- cách đối xử với người khác ngay cả khi chính mình chịu thiệt thòi.
Nhưng không nên viết:
“Quán Thế Âm Bồ Tát vốn là Thị Kính.”
Chính xác hơn nên hiểu:
Quan Âm Thị Kính là một truyện tích và hình tượng đã được Việt hóa trong đời sống văn hóa, không phải tiểu sử lịch sử duy nhất của Quán Thế Âm Bồ Tát.
Quan Âm Diệu Thiện, thường liên quan tới truyện Quan Âm Nam Hải, thuộc một dòng truyện tích khác được lưu truyền trong văn hóa Á Đông.
Nhân vật công chúa Diệu Thiện được gắn với những chủ đề như:
- lòng hiếu;
- lòng từ bi;
- sự nhẫn nhục;
- chí nguyện tu hành.
Vì vậy cũng không nên viết:
“Diệu Thiện là tên thật của Quan Thế Âm Bồ Tát.”
Chính xác hơn là:
Diệu Thiện là nhân vật trong một truyền thống truyện tích về Quan Âm.
Phân biệt được hai lớp này giúp người đọc không biến một câu chuyện văn hóa thành một khẳng định lịch sử hoặc kinh điển.
Quán Thế Âm không được giới hạn vào một mẫu tượng duy nhất.
Trong nghệ thuật và tín ngưỡng, anh/chị có thể gặp những tên gọi hoặc cách thể hiện như:
- Quan Âm dáng đứng;
- Quan Âm dáng ngồi;
- Quan Âm Tự Tại;
- Quan Âm Nam Hải;
- Quan Âm Thị Kính;
- Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhãn;
- Dương Liễu Quan Âm;
- những tạo hình có tịnh bình;
- những tạo hình có cành dương liễu;
- những bố cục có đài sen;
- và nhiều hình thức khác.
Các tên gọi này có thể liên quan tới:
- tư thế;
- vật biểu trưng;
- truyền thống tạo tượng;
- truyện tích;
- hoặc một cách thể hiện riêng của hình tượng Quan Âm.
Vì vậy không nên hỏi đơn giản:
“Mẫu nào mới là Quan Âm chuẩn?”
Hữu ích hơn là hỏi:
“Đây là kiểu tạo hình Quan Âm nào, và tạo hình này có đúng điều mình đang tìm không?”
Không.
Đây là hai chi tiết khác nhau thường xuất hiện cùng nhau trong một số hình tượng Quan Âm:
- tịnh bình: chiếc bình;
- cành dương liễu: nhành cây dùng cùng với nước cam lộ.
Riêng cụm “cành dương” mà nhiều người quen gọi chính là cách nói ngắn của cành dương liễu trong ngữ cảnh hình tượng Quan Âm.
Để tránh người đọc hiểu nhầm, nên gọi đầy đủ là:
cành dương liễu.
Trong một tạo hình quen thuộc, Quan Âm được thể hiện với:
một tay cầm tịnh bình chứa nước cam lộ, tay kia cầm cành dương liễu.
Không phải mọi tượng Quan Âm đều bắt buộc phải có hai chi tiết này.
Trong cách giải thích biểu tượng phổ biến của Phật giáo Việt Nam, cành dương liễu thường gợi tới sự:
- mềm dẻo;
- uyển chuyển;
- nhẫn nhục;
- biết tùy thuận hoàn cảnh mà không dễ bị khuất phục.
Dương liễu mềm, có thể uốn theo gió thay vì cứng đối đầu rồi dễ gãy.
Vì vậy hình ảnh này được dùng để diễn đạt một phẩm chất tinh thần hơn là một “vật phẩm có công dụng”.
Nói cách khác:
cành dương liễu trên tượng không phải chi tiết mang một tác dụng phong thủy có thể kiểm chứng.
Nó thuộc về ngôn ngữ biểu tượng của hình tượng.
Một số tạo hình Quan Âm thể hiện tịnh bình chứa nước cam lộ.
Trong cách diễn giải Phật giáo phổ biến, nước cam lộ được dùng như hình ảnh biểu trưng cho lòng từ bi và sự làm dịu khổ đau.
Cành dương liễu được dùng cùng tịnh bình trong hình tượng để tưới nước cam lộ.
Có thể hiểu đơn giản:
tịnh bình và cam lộ gợi tới lòng từ bi; cành dương liễu gợi tới sự mềm dẻo, nhẫn nhục và khả năng tùy thuận.
Đây là cách hiểu mang tính biểu trưng và tôn giáo, không phải khẳng định một chiếc bình hoặc một cành cây trên pho tượng có tác dụng vật lý đối với người sử dụng.
Hoa sen là một hình ảnh rất quen thuộc trong nghệ thuật Phật giáo và thường được liên hệ với sự thanh tịnh.
Vì vậy nhiều tượng Quan Âm được thể hiện:
- đứng trên đài sen;
- ngồi trên đài sen;
- hoặc đưa hình ảnh hoa sen vào bố cục.
Nhưng cũng giống như cành dương liễu hay tịnh bình, không phải mọi tượng Quan Âm đều phải có đài sen theo cùng một cách.
Khi xem một sản phẩm thực tế, đài sen còn là một phần của tạo hình nên cần nhìn thêm:
- tỷ lệ so với thân tượng;
- các lớp cánh;
- phần tiếp giáp với tượng;
- kích thước phần đế;
- mức hoàn thiện.
Nếu tách khỏi những lời quảng cáo phong thủy, ý nghĩa cốt lõi của tượng Quan Âm nằm ở hình tượng mà pho tượng đại diện.
Có thể tóm lại bằng:
từ bi – lắng nghe – cứu khổ – hướng thiện.
Với người có niềm tin Phật giáo, hình tượng còn liên quan tới đời sống tín ngưỡng và thực hành tôn giáo.
Với người lựa chọn để trưng bày, pho tượng có thể trở thành một lời gợi nhắc về:
- cách mình lắng nghe người khác;
- cách phản ứng trước khó khăn;
- lòng từ;
- sự nhẫn nại;
- cách đối xử với người xung quanh.
Điều không nên làm là biến ý nghĩa đó thành những cam kết như:
- đặt tượng sẽ tự đem tiền bạc về;
- tượng giúp tránh tai nạn;
- tượng tự xua điều xấu;
- tượng bảo đảm sức khỏe;
- tượng khiến gia đình không gặp rủi ro.
Đó không phải những tác dụng có thể kiểm chứng của một pho tượng.
Trên thị trường, cụm từ “tượng Quan Âm phong thủy” được sử dụng khá phổ biến.
Nhưng nếu muốn hiểu đúng hình tượng, không nên bắt đầu từ phong thủy.
Quan Thế Âm trước hết là một hình tượng Phật giáo.
Nếu một người đồng thời có những quan niệm phong thủy riêng, đó là một lớp niềm tin khác và nên được phân biệt với:
- ý nghĩa trong Phật giáo;
- ý nghĩa văn hóa;
- đặc điểm thực tế của sản phẩm.
Với một pho tượng cụ thể, những yếu tố có thể kiểm tra rõ ràng hơn vẫn là:
- tạo hình;
- kích thước;
- chất liệu;
- mức hoàn thiện;
- không gian dự kiến đặt;
- ảnh hoặc video sản phẩm thực tế.
Nếu mục đích là lựa chọn tượng Quan Thế Âm Bồ Tát cho không gian thờ, không nên quyết định chỉ dựa vào:
- loại gỗ;
- chiều cao;
- số lượng chi tiết;
- lời quảng cáo về phong thủy.
Cần cân nhắc thêm:
- không gian thờ hiện có;
- sự cân đối với các vật phẩm khác;
- truyền thống gia đình;
- cách thực hành tôn giáo.
Nếu gia đình đã có truyền thống hoặc cách bố trí cụ thể, nên ưu tiên những yếu tố đó.
Nếu chưa rõ các vấn đề thuộc nghi lễ hoặc thờ phụng, nguồn phù hợp hơn là Tăng Ni hoặc cơ sở Phật giáo mà gia đình tin tưởng, thay vì coi nội dung bán sản phẩm là hướng dẫn tôn giáo đầy đủ.
Nếu mục đích chủ yếu là đặt trên:
- bàn;
- tủ;
- kệ;
- góc riêng trong nhà;
- nơi làm việc;
có thể tập trung nhiều hơn vào sự phù hợp thực tế.
Nên đi theo thứ tự:
tạo hình → cao × ngang × sâu → tỷ lệ với khoảng đặt → khuôn mặt → mức hoàn thiện → ảnh hoặc video sản phẩm thực tế.
Không nên chọn chỉ vì tượng lớn hơn.
Một mẫu lớn có thể tạo điểm nhìn rõ hơn nhưng cũng cần nhiều khoảng đặt hơn.
Một mẫu nhỏ có thể phù hợp hơn khi:
- bàn hoặc kệ đã có nhiều đồ;
- thường nhìn tượng ở khoảng cách gần;
- muốn giữ không gian gọn.
Kích thước nhỏ không có nghĩa tự động phù hợp với ô tô.
Cần kiểm tra:
- tầm nhìn của người lái;
- màn hình;
- cửa gió;
- các nút điều khiển;
- vùng hoạt động của túi khí;
- kích thước phần đế;
- khả năng giữ tượng ổn định khi xe di chuyển.
Nếu không có vị trí đủ chắc chắn và không ảnh hưởng việc lái xe, không nên cố đặt tượng chỉ vì sản phẩm được giới thiệu là “tượng để ô tô”.
Nếu nhu cầu chính là tìm hiểu riêng cách chọn hình tượng Quan Âm cho xe, có thể xem tượng Quan Âm để xe ô tô.
Các ngày vía Quan Âm là một chủ đề riêng liên quan tới truyền thống kỷ niệm và thực hành tín ngưỡng.
Nếu anh/chị đang tìm hiểu các ngày vía, ý nghĩa của từng ngày và cách nhìn đúng về những ngày này, có thể xem bài ngày vía Quan Thế Âm Bồ Tát.
Sau khi đã hiểu mình thực sự muốn hình tượng Quan Âm, bước tiếp theo mới là lựa chọn sản phẩm.
Không nên bắt đầu bằng:
“Loại gỗ nào tốt nhất?”
hoặc:
“Mẫu nào lớn nhất?”
Nên đi theo thứ tự:
Quan sát:
- tư thế;
- khuôn mặt;
- vị trí hai tay;
- trang phục;
- đài sen hoặc phần đế;
- các vật biểu trưng nếu có;
- tỷ lệ tổng thể.
Không chỉ xem chiều cao.
Cần biết:
cao × ngang × sâu
để đối chiếu với vị trí thực tế.
Nếu đã có yêu cầu riêng về loại gỗ thì có thể dùng chất liệu để lọc.
Nếu không, tạo hình và sự phù hợp với không gian thường giúp quyết định rõ hơn.
Đặc biệt nên kiểm tra:
- khuôn mặt;
- tay;
- các đường chuyển;
- trang phục;
- phần đế;
- mặt bên;
- phía sau.
Với sản phẩm bằng gỗ tự nhiên, màu và vân giữa từng sản phẩm có thể khác nhau.
Ảnh hoặc video thực tế sẽ hữu ích hơn việc chỉ dựa vào những cụm từ chung như:
- đẹp;
- cao cấp;
- tinh xảo;
- linh thiêng;
- phong thủy tốt.
Nếu anh/chị đã xác định muốn tượng Quan Thế Âm Bồ Tát bằng gỗ, có thể xem các tạo hình, chất liệu và kích thước Nguyễn Gia đang có tại từng thời điểm.
Không nên chọn Quan Âm chỉ vì:
- đang nhìn thấy một mẫu vừa kích thước;
- thích một loại gỗ;
- hoặc nghe nói hình tượng này “tốt”.
Nếu anh/chị còn phân vân giữa:
- Quan Thế Âm Bồ Tát;
- Đức Phật Thích Ca;
- Phật A Di Đà;
- Di Lặc;
- hoặc những hình tượng khác;
hãy xác định hình tượng mình thực sự muốn trước.
Sau đó mới so sản phẩm.
Có thể bắt đầu từ nhóm Tượng Phật bằng gỗ để xem các hướng khác nhau.
Trong cách gọi Phật giáo thông dụng, danh xưng là Quán Thế Âm Bồ Tát.
“Phật Bà Quan Âm” là cách gọi rất quen thuộc trong dân gian và đời sống văn hóa.
Không.
Đây là những cách gọi khác nhau của cùng một vị Bồ Tát.
Cả hai cách gọi đều đang được sử dụng.
Trong nhiều tài liệu Phật giáo, Quán Âm/Quán Thế Âm được ưu tiên vì chữ “Quán” thể hiện ý nghĩa quán chiếu sâu hơn.
Có.
Quán Tự Tại là một danh xưng khác của Quán Thế Âm Bồ Tát.
Có.
Trong ngữ cảnh hình tượng Quan Âm, cách gọi “cành dương” thường chỉ cành dương liễu.
Để rõ nghĩa, nên gọi đầy đủ là cành dương liễu.
Trong cách giải thích biểu tượng phổ biến của Phật giáo Việt Nam:
- cành dương liễu gợi sự mềm dẻo, nhẫn nhục và tùy thuận;
- tịnh bình chứa nước cam lộ gợi lòng từ bi và sự làm dịu khổ đau.
Đây là ý nghĩa biểu trưng, không phải tác dụng vật lý hoặc phong thủy của pho tượng.
Không nên giới hạn như vậy.
Hình tượng nữ rất phổ biến tại Việt Nam và Đông Á, nhưng Quán Thế Âm có nhiều hình thức thể hiện trong các truyền thống Phật giáo.
Không nên đồng nhất như vậy.
Quan Âm Thị Kính là một truyện tích và hình tượng rất quan trọng trong văn hóa Phật giáo dân gian Việt Nam.
Không nên nói như vậy.
Diệu Thiện thuộc một truyền thống truyện tích về Quan Âm Nam Hải, không phải căn cứ để xác định “tên thật” của Quán Thế Âm Bồ Tát.
Không nên khẳng định như vậy.
Hình tượng Quan Âm gắn với lòng từ bi, sự lắng nghe và hạnh cứu khổ. Một pho tượng không phải cơ sở để cam kết tài lộc, sức khỏe hoặc khả năng tránh tai nạn.
Có thể tóm lại bằng năm điểm:
Quan Âm, Quán Âm, Quán Thế Âm và Quán Tự Tại đều liên quan tới cùng hình tượng Bồ Tát Avalokiteśvara.
“Phật Bà Quan Âm” và “Mẹ Quan Âm” là những cách gọi quen thuộc trong đời sống văn hóa.
Thị Kính và Diệu Thiện thuộc lớp truyện tích và tiếp biến văn hóa, không nên biến thành tiểu sử lịch sử duy nhất của Quán Thế Âm Bồ Tát.
“Cành dương” trong hình tượng quen thuộc của Quan Âm nên gọi rõ là cành dương liễu; nó thường xuất hiện cùng tịnh bình chứa nước cam lộ và mang ý nghĩa biểu trưng.
Và quan trọng nhất:
hình tượng Quan Âm gắn với lòng từ bi, sự lắng nghe và hạnh cứu khổ – không phải lời hứa rằng một pho tượng sẽ tự mang lại tài lộc, sức khỏe hay tránh mọi điều xấu.
Mỹ nghệ Nguyễn Gia – Tinh hoa gỗ Việt, khỏe an mỗi ngày
Thông tin liên hệ:
Mỹ nghệ Nguyễn Gia
Điện thoại - Zalo: 08.5555.1618
Fanpage: Mỹ nghệ Nguyễn Gia
Email: dogomynghenguyengia@gmail.com
Cửa hàng (Đỗ được ô tô): Số 1 Ngõ Trạm y tế P. Kiến Hưng - Đa Sỹ - Kiến Hưng - Hà Đông - Hà Nội
Xưởng s/x 1: Tân Dân - Phú Xuyên - Hà Nội
Xưởng s/x 2: Chuyên Mỹ - Phú Xuyên - Hà Nội
Xưởng s/x 3: Hương Mạc - Từ Sơn- Bắc Ninh
Xưởng s/x 4: Nhị khê - Thường Tín - Hà Nội
Xưởng s/x 5: Dư Dụ - Thanh Oai - Hà Nội
Mã Đáo Thành Công nghĩa là gì? Tìm hiểu nguồn gốc câu chúc, vì sao thường có 8 con Ngựa, ý nghĩa con Ngựa quay đầu và sự khác nhau với Bát Mã.
Thần Tài là ai? Tìm hiểu sự tích Thần Tài, các dị bản về nguồn gốc, hình tượng Thần Tài trong tín ngưỡng và vì sao thường được thờ cùng Ông Địa.
Tìm hiểu ý nghĩa tượng Hổ, hình tượng Hổ trong văn hóa Việt, quan niệm phong thủy, tuổi Dần, cách lựa chọn và bố trí tượng Hổ phù hợp.
Đã mua Bột Bách Xanh hoặc Ngọc Am nhưng chưa biết dùng thế nào? Xem cách bắt đầu từ lượng nhỏ, chọn nguồn nhiệt, điều chỉnh mùi và bảo quản sau khi mở.
Hướng dẫn cách cất bột xông gỗ Bách Xanh, Ngọc Am để giữ mùi tự nhiên, tránh ẩm, hạn chế bay mùi, vón bột và khó cháy sau khi mở túi.
Bột xông gỗ có thể dùng khi uống trà, đọc sách, ngồi nghỉ, tại phòng khách, góc làm việc hoặc khu vực thờ cúng. Xem cách chọn theo tình huống thực tế.
Phòng thờ không có loại bột nào mặc định phù hợp hơn. So sánh Bách Xanh và Ngọc Am theo mức mùi, độ thoáng và cách sử dụng để chọn dễ hơn.
Cách chọn lư xông trầm theo loại nguyên liệu sử dụng, phần chứa bên trong, cách thoát khói, kích thước, vị trí đặt và cách vệ sinh để hạn chế chọn nhầm.
So sánh cách dùng bột xông gỗ bằng đốt trực tiếp, than đốt trầm và lư điện. Xem cách nào phù hợp hơn với loại bột, thao tác và nhu cầu sử dụng.
Không bắt buộc phải dùng Bột Ngọc Am mỗi ngày. Xem cách chọn tần suất, bắt đầu từ lượng nhỏ và khi nào nên giảm hoặc dừng theo trải nghiệm thực tế.
Tìm kiếm
