Tượng Đạt Ma Bay là gì?

Tượng Đạt Ma Bay là cách gọi một kiểu tượng Bồ Đề Đạt Ma có tư thế chuyển động mạnh.

Người xem thường nhận ra mẫu này qua những đặc điểm như:

thân người nghiêng hoặc xoay;

áo choàng tạo cảm giác đang chuyển động;

tay và chân mở rộng hơn các dáng đứng tĩnh;

toàn bộ tác phẩm có cảm giác mạnh, dứt khoát.

Chính dáng tượng này khiến nhiều người còn gọi là:

Đạt Ma múa võ.

Tên gọi dễ khiến người mới tìm hiểu nghĩ rằng đây là hình ảnh tái hiện một thế võ cụ thể của Bồ Đề Đạt Ma.

Thực tế, câu chuyện phức tạp hơn như vậy.

Đạt Ma Bay có phải Đạt Ma múa võ không?

Trong cách gọi tượng gỗ hiện nay, Đạt Ma Bay và Đạt Ma Múa Võ thường được dùng để chỉ những mẫu có tư thế chuyển động mạnh.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là tên gọi dựa trên dáng tượng, chứ chưa có cơ sở để xem đó là một thế võ lịch sử cụ thể của Bồ Đề Đạt Ma.

Các nghiên cứu về lịch sử Thiếu Lâm lại cho thấy mối liên hệ giữa Bồ Đề Đạt Ma và việc sáng lập võ Thiếu Lâm thuộc lớp truyền thuyết được hình thành muộn hơn. Nhà nghiên cứu Meir Shahar, trong công trình về lịch sử Thiếu Lâm, phân tích rõ quá trình võ thuật Thiếu Lâm phát triển và việc Đạt Ma được gắn vào câu chuyện võ thuật về sau.

Vì vậy, khi nhìn một pho Đạt Ma Bay, anh/chị có thể hiểu đơn giản:

Đây là một tạo hình Đạt Ma nhấn mạnh vào chuyển động, sức mạnh và sự dứt khoát.

Không cần phải coi đó là bản sao của một thế võ có thật.

Bồ Đề Đạt Ma có phải người sáng lập võ Thiếu Lâm?

Đây là câu chuyện rất phổ biến trong phim ảnh và văn hóa đại chúng.

Người ta thường kể rằng Bồ Đề Đạt Ma tới Thiếu Lâm, thấy các tăng sĩ thể lực yếu nên truyền lại những bài tập và từ đó hình thành võ Thiếu Lâm.

Tuy nhiên, các nghiên cứu lịch sử hiện nay không có đủ bằng chứng để xác nhận câu chuyện đó như một sự kiện lịch sử. Mối liên hệ giữa Đạt Ma và nguồn gốc võ Thiếu Lâm xuất hiện rõ trong các tài liệu muộn hơn nhiều so với thời ông được cho là đã sống.

Điều này không làm mất đi giá trị của những câu chuyện dân gian về Đạt Ma.

Nó chỉ giúp chúng ta phân biệt rõ:

đâu là lịch sử;

đâu là truyền thuyết;

đâu là cách nghệ thuật về sau phát triển hình tượng của ông.

Vì sao tượng Đạt Ma Bay lại có dáng mạnh như vậy?

So với những mẫu:

Đạt Ma ngồi thiền;

Đạt Ma đứng;

Đạt Ma khất thực;

Đạt Ma Bay thường tạo cảm giác động hơn rất nhiều.

Điểm thu hút của tác phẩm nằm ở sự tương phản giữa:

một nhân vật gắn với Thiền

và

một tư thế đầy chuyển động.

Người nghệ nhân có thể sử dụng:

nếp áo;

hướng tay;

thế chân;

độ nghiêng của thân

để tạo cảm giác như nhân vật đang bước, xoay hoặc chuyển mình.

Vì vậy giá trị của mẫu này trước tiên nằm ở:

bố cục;

độ khó khi tạo dáng;

khả năng thể hiện chuyển động trên một khối gỗ tĩnh.

Ý nghĩa tượng Đạt Ma Bay là gì?

Nếu nhìn từ chính tạo hình, tượng Đạt Ma Bay thường dễ gợi tới ba lớp ý nghĩa.

Sự kiên định khi hành động

Khác với một dáng ngồi tĩnh, tạo hình chuyển động cho cảm giác:

đã quyết định;

đang bước đi;

không đứng yên trước trở ngại.

Vì vậy một số người thích mẫu này bởi nó gợi tới:

sự quyết đoán và kiên định.

Vượt qua khó khăn

Cuộc đời Bồ Đề Đạt Ma trong truyền thống Thiền thường gắn với nhiều câu chuyện về:

hành trình;

vượt sông;

di chuyển qua những vùng xa;

tiếp tục con đường tu tập.

Trong nghệ thuật Đông Á, một hình tượng quen thuộc nổi tiếng là Đạt Ma vượt sông Dương Tử trên một cành lau. Những tác phẩm về chủ đề này đã xuất hiện từ nhiều thế kỷ trước và hiện vẫn còn được lưu giữ tại các bảo tàng lớn.

Dù Đạt Ma Bay không nhất thiết chính là Đạt Ma Quá Hải, cảm giác chuyển động của tượng vẫn khiến người xem dễ liên hệ tới:

hành trình;

thử thách;

tiếp tục tiến lên.

Sức mạnh tinh thần

Khuôn mặt Đạt Ma trong nghệ thuật thường được thể hiện khá mạnh:

mắt rõ;

râu lớn;

thần thái nghiêm.

Kết hợp với tư thế chuyển động, tượng Đạt Ma Bay tạo cảm giác rất khác các hình tượng Phật giáo mang dáng ngồi tĩnh.

Với người yêu thích mẫu này, sức hút thường nằm ở hình ảnh:

vững vàng trước khó khăn, hơn là một lời hứa về tài lộc hay may mắn.

Đạt Ma Bay có giống Đạt Ma Quá Hải không?

Không hoàn toàn.

Đây là hai tên dễ bị lẫn.

Đạt Ma Quá Hải

Đây là một hình tượng nghệ thuật lâu đời về Bồ Đề Đạt Ma vượt sông trên một cành lau.

The Metropolitan Museum of Art hiện lưu giữ một bức tranh Trung Quốc trước năm 1317 với chính chủ đề Bodhidharma crossing the Yangzi River on a reed.

Cleveland Museum of Art cũng có tác phẩm thế kỷ XIV thể hiện Đạt Ma đứng trên một cành lau vượt sông.

Đạt Ma Bay

Đây là cách gọi phổ biến hơn trong nhóm tượng gỗ hiện nay cho những mẫu có:

áo bay;

thân chuyển động;

thế tay chân mạnh.

Hai mẫu có thể có cảm giác khá giống nhau về:

chuyển động;

hành trình;

vượt trở ngại.

Nhưng không phải pho Đạt Ma Bay nào cũng là Đạt Ma Quá Hải.

Muốn biết chính xác, nên xem:

tên sản phẩm;

phần đế;

có hình cành lau/nước hay không;

toàn bộ bố cục.

Tượng Đạt Ma Bay có ý nghĩa “trấn trạch” không?

Trong các bài phong thủy, anh/chị có thể gặp cách giải thích rằng khuôn mặt mạnh và tư thế của Đạt Ma giúp:

trấn trạch;

ngăn điều xấu;

bảo vệ gia đình.

Đây là một lớp quan niệm phong thủy được gắn với hình tượng.

Một pho tượng bằng gỗ không thể tự bảo đảm nhà cửa sẽ tránh được:

tai họa;

bệnh tật;

mâu thuẫn;

những sự việc không may.

Nếu anh/chị yêu thích ý nghĩa về sự mạnh mẽ và kiên định, tượng có thể được xem như một hình ảnh nhắc mình giữ sự vững vàng khi gặp chuyện khó.

Tượng Đạt Ma Bay có giúp tránh tiểu nhân không?

“Tránh tiểu nhân” là cách giải thích khá phổ biến đối với những tượng có thần thái mạnh.

Nhưng những mối quan hệ khó khăn trong công việc vẫn phụ thuộc vào:

cách ứng xử;

năng lực;

sự tỉnh táo;

quyết định của mỗi người.

Hình tượng Đạt Ma có thể phù hợp với người thích câu chuyện về:

sự tỉnh táo;

kiên định;

không dễ dao động.

Đó là một cách hiểu thực tế hơn khi đặt tượng trên bàn làm việc.

Tượng Đạt Ma Bay có mang lại may mắn hay tài lộc không?

Trong phong thủy hiện đại, nhiều mẫu tượng Đạt Ma được gắn với:

may mắn;

tài lộc;

công việc thuận lợi.

Nhưng Bồ Đề Đạt Ma vốn là một nhân vật gắn với Thiền và tu tập, nên nếu tìm hiểu sâu hơn, những ý nghĩa như:

kiên định;

tỉnh thức;

vượt trở ngại

gần với hình tượng của ông hơn việc chỉ xem tượng như một món đồ cầu tiền.

Nếu công việc hoặc kinh doanh thuận lợi, kết quả đó vẫn đến từ:

năng lực;

quyết định;

khách hàng;

thị trường;

cách mình làm việc.

Có phải tượng Đạt Ma Bay càng dữ càng tốt?

Không.

Một pho tượng có:

mắt lớn;

lông mày đậm;

râu mạnh;

khuôn mặt nghiêm

có thể tạo cảm giác rất ấn tượng.

Nhưng thần thái mạnh không có nghĩa là tượng có “tác dụng” mạnh hơn.

Khi chọn, anh/chị có thể nhìn vào:

khuôn mặt có cân đối không;

ánh mắt có thần không;

tư thế có tự nhiên không;

nếp áo có tạo được chuyển động không.

Có người thích một pho Đạt Ma rất mạnh.

Người khác lại thích:

trầm hơn;

tĩnh hơn;

gần với hình ảnh Thiền hơn.

Đó là vấn đề thẩm mỹ và cảm nhận cá nhân.

Tượng Đạt Ma Bay phù hợp với ai?

Mẫu này thường dễ phù hợp với người thích:

tượng có chuyển động;

hình tượng mạnh;

tác phẩm nhiều chi tiết;

câu chuyện về ý chí và sự kiên định.

Nếu người mua thích phong cách:

nhẹ;

tĩnh;

ít chi tiết;

thì các tạo hình như Đạt Ma ngồi thiền có thể dễ phù hợp hơn.

Tượng Đạt Ma Bay có phù hợp để bàn làm việc không?

Có thể, nếu kích thước phù hợp.

Điểm cần chú ý là Đạt Ma Bay thường có nhiều phần vươn ra:

tay;

áo;

chân;

gậy hoặc chi tiết phụ nếu có.

Vì vậy trước khi đặt trên bàn nên kiểm tra:

chiều ngang;

chiều sâu;

vùng sử dụng chuột;

vị trí màn hình;

khoảng cách tới mép bàn.

Một mẫu nhìn không quá cao vẫn có thể khá rộng do tư thế chuyển động.

Đặt tượng Đạt Ma Bay trong phòng khách có phù hợp không?

Có thể.

Phòng khách thường có lợi thế là:

khoảng nhìn rộng;

kệ lớn hơn;

dễ nhìn toàn bộ tư thế.

Với mẫu có chuyển động mạnh, điều quan trọng là người xem phải nhìn được:

khuôn mặt;

thân;

thế tay chân;

nếp áo.

Nếu ép tượng vào một ô kệ quá chật, phần đẹp nhất của tác phẩm dễ bị mất.

Tượng Đạt Ma Bay có bắt buộc quay ra cửa không?

Không có một cách bố trí duy nhất phù hợp với mọi mẫu.

Mỗi tượng có thể:

quay đầu sang trái;

quay đầu sang phải;

nhìn thẳng;

nghiêng người.

Nếu cố xoay theo một hướng cố định, đôi khi sẽ khiến:

khuôn mặt quay vào tường;

phần đẹp bị che;

tượng sát mép.

Trước hết nên đặt sao cho:

tượng đứng chắc;

nhìn rõ khuôn mặt;

thấy được tư thế;

không gây vướng.

Nếu anh/chị quan tâm sâu tới quan niệm phong thủy khi bố trí tượng, có thể tìm hiểu riêng sau khi đã xác định được vị trí thực tế phù hợp.

Tượng Đạt Ma Bay có nên đặt trong phòng ngủ không?

Nếu đây là một pho tượng được sử dụng với ý nghĩa tôn giáo hoặc người sở hữu có sự tôn kính đặc biệt với hình tượng Đạt Ma, cách bố trí có thể phụ thuộc vào:

niềm tin;

cách thờ/trưng của gia đình;

truyền thống mà người đó đang theo.

Còn nếu chỉ xét như một món tượng gỗ trang trí, vấn đề chính vẫn là:

diện tích;

sở thích;

sự phù hợp với không gian.

Không cần tạo tâm lý rằng chỉ cần đặt “sai phòng” thì tượng sẽ gây ra điều xấu.

Tượng Đạt Ma Bay và Đạt Ma ngồi thiền nên chọn mẫu nào?

Hai mẫu tạo ra cảm giác rất khác nhau.

Đạt Ma Bay

Thường gợi:

chuyển động;

sức mạnh;

quyết đoán;

vượt trở ngại.

Đạt Ma ngồi thiền

Thường gợi:

tĩnh;

chuyên chú;

kiên trì;

quan sát nội tâm.

Không có mẫu nào tốt hơn cho tất cả mọi người.

Nếu muốn tác phẩm:

mạnh;

nổi bật;

nhiều chuyển động,

Đạt Ma Bay dễ phù hợp hơn.

Nếu thích:

sự tĩnh lặng;

không gian Thiền;

bố cục ít chuyển động,

có thể xem những tạo hình khác.

Khi mua tượng Đạt Ma Bay bằng gỗ nên xem gì?

1. Khuôn mặt

Đây thường là phần tạo thần thái chính.

Nên xem ảnh:

chính diện;

nghiêng;

cận mặt.

2. Tư thế

Một tượng chuyển động đẹp cần tạo cảm giác:

tự nhiên;

có trọng tâm;

không bị cứng.

3. Nếp áo

Với Đạt Ma Bay, nếp áo rất quan trọng.

Chúng giúp tạo cảm giác:

gió;

chuyển động;

hướng của cơ thể.

4. Tay và chân

Đây thường là các chi tiết vươn khỏi thân.

Nên xem:

tỷ lệ;

điểm nối;

khoảng cách với các chi tiết khác.

5. Phần đế

Một tượng có dáng động vẫn cần đứng chắc.

Nên xem:

diện tích tiếp xúc;

độ phẳng;

cách trọng lượng được phân bố.

6. Kích thước đầy đủ

Cần biết:

ngang × sâu × cao.

Đạt Ma Bay là nhóm đặc biệt không nên chỉ nhìn chiều cao.

Tượng gỗ tự nhiên có giống hoàn toàn ảnh không?

Không nhất thiết.

Từng phôi gỗ có thể khác nhau ở:

màu;

vân;

mắt;

vùng sáng tối.

Nếu anh/chị quan tâm nhiều tới:

vân khuôn mặt;

màu áo;

một chi tiết trên thân,

nên xem ảnh hoặc video của chính sản phẩm trước khi quyết định.

Tượng Đạt Ma Bay càng lớn càng đẹp không?

Không.

Mẫu lớn có thể:

thể hiện nhiều chi tiết hơn;

tạo điểm nhấn mạnh hơn.

Nhưng cũng cần:

kệ rộng hơn;

khoảng nhìn lớn hơn.

Một mẫu nhỏ nhưng có:

tỷ lệ đẹp;

khuôn mặt tốt;

thế tượng rõ

vẫn có thể phù hợp hơn một mẫu lớn đặt không đúng không gian.

Tượng Đạt Ma Bay có phù hợp làm quà không?

Có thể, nhưng nên hiểu sở thích người nhận.

Mẫu này dễ phù hợp hơn với người:

thích tượng gỗ;

thích Đạt Ma;

thích tạo hình mạnh;

có bàn/kệ đủ rộng.

Nếu tặng cho người quan tâm tới Thiền, câu chuyện về:

kiên định;

vượt khó;

giữ sự tỉnh táo

thường tự nhiên hơn việc giới thiệu đây là món quà “chống tiểu nhân” hoặc “hút tài lộc”.

Muốn hiểu thêm về Bồ Đề Đạt Ma

Nếu anh/chị muốn tìm hiểu kỹ hơn:

Đạt Ma Sư Tổ là ai;

có phải một vị Phật không;

Đạt Ma Quá Hải;

một chiếc giày;

ngồi thiền;

các câu chuyện được truyền lại về ông,

có thể xem bài ý nghĩa tượng Đạt Ma Sư Tổ của Mỹ Nghệ Nguyễn Gia.

Xem các mẫu tượng Đạt Ma bằng gỗ

Nếu anh/chị muốn chuyển sang xem:

các tạo hình thực tế;

kích thước;

loại gỗ;

giá;

tình trạng sản phẩm,

có thể xem các mẫu tượng Đạt Ma bằng gỗ tại Mỹ Nghệ Nguyễn Gia.

Câu hỏi thường gặp

Tượng Đạt Ma Bay là gì?

Đây là cách gọi một nhóm tượng Đạt Ma có tư thế chuyển động mạnh, thường thể hiện qua thân, tay chân và nếp áo.

Đạt Ma Bay có phải Đạt Ma Múa Võ không?

Hai tên thường được dùng cho các tạo hình tương tự, nhưng không có đủ cơ sở để coi đây là một thế võ lịch sử cụ thể của Bồ Đề Đạt Ma.

Bồ Đề Đạt Ma có sáng lập võ Thiếu Lâm không?

Đây là truyền thuyết rất phổ biến, nhưng các nghiên cứu lịch sử chưa có đủ bằng chứng để xác nhận ông là người sáng lập võ Thiếu Lâm.

Tượng Đạt Ma Bay có giống Đạt Ma Quá Hải không?

Không hoàn toàn. Đạt Ma Quá Hải là mô-típ riêng về Đạt Ma vượt sông trên cành lau; Đạt Ma Bay là cách gọi rộng hơn cho tạo hình chuyển động mạnh.

Tượng Đạt Ma Bay có ý nghĩa gì?

Tạo hình thường dễ gợi tới sự kiên định, hành động, vượt trở ngại và sức mạnh tinh thần.

Tượng Đạt Ma Bay có trấn trạch không?

Đây là một lớp quan niệm phong thủy, không phải khả năng có thể được bảo đảm của pho tượng.

Tượng Đạt Ma Bay có chống tiểu nhân không?

Một pho tượng không thể quyết định hành vi của người khác. Hình tượng Đạt Ma có thể được người sử dụng xem như lời nhắc về sự tỉnh táo và kiên định.

Tượng Đạt Ma Bay có mang tài lộc không?

Tài lộc là một lớp ý nghĩa thường được gắn thêm trong phong thủy hiện đại. Hình tượng Đạt Ma vốn gắn nhiều hơn với Thiền và sự kiên định.

Tượng Đạt Ma Bay có phù hợp để bàn làm việc không?

Có nếu kích thước vừa bàn, đế chắc và các chi tiết không gây vướng.

Tượng Đạt Ma Bay có phù hợp phòng khách không?

Có thể, đặc biệt khi không gian đủ rộng để nhìn rõ toàn bộ tư thế của tác phẩm.

Tượng Đạt Ma Bay có bắt buộc quay ra cửa không?

Không. Nên ưu tiên vị trí chắc chắn và góc nhìn thể hiện rõ khuôn mặt, tư thế của tượng.

Tượng Đạt Ma Bay càng dữ càng tốt không?

Không. Thần thái mạnh là đặc điểm tạo hình, không phải thước đo giá trị phong thủy.

Tượng Đạt Ma Bay càng lớn càng tốt không?

Không. Kích thước nên phù hợp với bàn, kệ hoặc phòng nơi tượng được đặt.

Khi mua tượng Đạt Ma Bay nên xem gì?

Nên xem khuôn mặt, thế tượng, nếp áo, tay chân, đế và đủ kích thước ngang × sâu × cao.

Tượng Đạt Ma Bay có phù hợp làm quà không?

Có thể nếu người nhận thích tượng gỗ, hình tượng Đạt Ma và có không gian phù hợp để trưng.